Yeni Sayfa 1
 

 
 

 

YAKLAŞIK MALİYET İLE İLGİLİ
EMSAL KARARLAR
(Kanunun 9’uncu Maddesi)

  

                KONU: Yaklaşık maliyetin ihaledeki önemi hakkındaki karar özeti

Karar Tarihi: 28.01.2010

Karar No. 2010/UH.I-374

                Olay Özeti Karar ve Sonuç:

                D…Müdürlüğü tarafından 25.11.2009 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Genel Temizlik Hizmet Alımı İşi” ihalesine ilişkin olarak A….Ltd. Şti’nin 30.12.2009 tarihli itirazen şikâyet başvurusunda özetle;

                İhale işlemlerinde İdarenin mevzuat hükümlerine aykırı olarak ihaleyi sonuçlandırdığı bildirilmiştir.

                Kamu İhale Kurulu’nca yapılan inceleme neticesinde;

                İdarenin incelemeye konu ihaleye ilişkin olarak yaklaşık maliyeti oluştururken % 25 kar ve genel giderler oranını dikkate aldığı, bu oranın alınmasının mevzuat hükmüne aykırı olduğu, karsız yaklaşık maliyetin ise 347.304,25 TL olduğu,

                Söz konusu ihalede 4 istekli tarafından teklif zarfı sunulduğu, bir isteklinin geçici teminat mektubu sunmaması, bir başka isteklinin yetersiz geçici teminat mektubu sunması ve başvuru sahibinin de bilânço ve eşdeğer belgelerini teklif dosyasında sunmaması gerekçeleriyle değerlendirme dışı bırakıldıkları, tek geçerli teklifin 416.660,04 TL teklif veren E.San. Tic. Ltd. Şti.’ne ait olduğu, tespit edilen karsız yaklaşık maliyetin, mevzuatta en fazla % 20 oranında öngörülen kar oranının uygulanması durumunda (347.304,25 + 69.460,85=) 416.675,10 TL’ye tekabül edeceği görülmekte olup, ihalede tek geçerli teklif olarak kalan 416.660,04 TL’lik teklifin söz konusu yaklaşık maliyete çok yakın olduğu, dolayısıyla ekonomik açıdan en avantajlı teklifin sağlıklı ve gerçekçi bir fiyat yarışması sonucunda oluşmadığı, dolayısıyla değerlendirmeye esas geçerli tek teklif kaldığı ve teklif tutarının yaklaşık maliyete (%20 kâr içeren) çok yakın olduğu dikkate alındığında, anılan Kanun’un 5’inci maddesinde yer alan “rekabet” ilkesi uyarınca ihalenin iptal edilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

² ² ²

 

                KONU: Yaklaşık maliyetin hesaplanmasındaki hatalar ihalenin iptalini gerektirir mi?-1

Karar Tarihi: 28.09.2009

Karar No. 2009/UH.I-2385

                Olay Özeti Karar ve Sonuç:

                A…İdaresi tarafından 24.08.2009 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Orman Yangını Söndürme Hizmet Alımı” ihalesine ilişkin olarak O... Ltd. Şti.’nin 02.09.2009 tarihli itirazen şikâyet başvurusunda özetle; ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin 148.900 TL, teklif edilmesi gereken asgari maliyet toplamının ise 178.232,5 TL olduğu dikkate alındığında başvuruya konu ihalenin aşırı düşük bir teklif üzerinde bırakıldığı, bu durumun asgari işçilik maliyeti üzerinden %3 sözleşme ve genel giderleri karşılamayan tekliflerin reddedileceğine ilişkin kamu ihale genel tebliği hükümlerine aykırılık teşkil ettiği iddia edilmektedir.

                Kamu İhale Kurulu’nca yapılan inceleme neticesinde;

                İdari şartnamede yemek ve yol bedeli için 26 gün üzerinden ödenecek 12 TL’nin, yemek ve yol bedeli için ödenecek toplam miktarı mı, yoksa yemek için ayrı, yol için ayrı olacak şekilde ödenecek miktarı mı ifade ettiği anlaşılamadığı, başvuru sahibinin idareye yaptığı şikâyet başvurusunun ekinde yer alan işçilik hesaplamasında, yemek bedelinin 12 TL, yol bedelinin 12 TL olarak esas alındığı görülmüştür. Bu durumda hesaplanan asgari toplam maliyetin 178.232,50 TL olması gerektiği,

                Yapılan inceleme neticesinde; iş kazaları ve meslek hastalıkları sigorta prim oranına ihale dokümanında yer verilmemesi ve yol bedeli için ödenecek 12 TL’nın, yemek ve yol bedeli için ödenecek toplam miktarı mı, yoksa yemek için ayrı, yol için ayrı olacak şekilde ödenecek miktarı mı ifade ettiğinin anlaşılamaması nedeniyle ihale konusu işin asgari toplam maliyetinin istekliler arasında eşit muameleyi sağlayacak şekilde hesaplanmasının mümkün olmadığı,

                Sonuç olarak, mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihalenin iptaline karar verilmiştir.

² ² ²

                KONU: Yaklaşık maliyetin hesaplanmasındaki hatalar ihalenin iptalini gerektirir mi?-2

Karar Tarihi: 26.03.2012

Karar No. 2012/UH.II-1455

                Olay Özeti Karar ve Sonuç:

                K… Müdürlüğü tarafından 10.02.2012 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “…2012 Yılı 10 Aylık Mamul Yemek Hizmeti Alımı İşi” ihalesinin “Huzurevi Müdürlüğü” kısmına ilişkin olarak A… Ltd. Şti.’nin 12.03.2012 tarihli itirazen şikâyet başvurusunda özetle;

                “İhale üzerinde bırakılan G…Ltd.Şti.’nin aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamında yapmış olduğu açıklamaların mevzuata uygun olmadığı” iddialarına yer verilmiştir.

                Kamu İhale Kurulu’nca yapılan inceleme neticesinde;

                İhale dokümanında öğle ve akşam yemeklerinde, yaşlılar hariç, 13 yaş üzerindekilere 4 kap yemek verileceği belirtilmiş olması nedeniyle 13 yaş üzerindekiler için öğle ve akşam yemeği maliyetlerinin diğer yaş gruplarından farklı olduğu, bu nedenle, 13 yaş üzerindekiler için öğlen ve akşam yemeklerinin ayrı bir iş kalemi olarak belirlenmesi gerektiği, porsiyon kavramının her bir yaş grubu içinde farklılıklar arz ettiğinden, birim fiyat teklif cetveli düzenlenirken bu hususların da dikkate alınması gerektiği, ayrıca, teklif fiyata dâhil olduğu belirtilen yılbaşı, bayram, davet, toplu yapılan doğum günleri vs. gibi özel günlerde yılda on iki defa olmak üzere, kuruluşta bakılan sayısının iki katına kadar kişinin yararlanacağı özel gün menüsünün de ayrı bir iş kalemi olarak belirlenmesi gerekmektedir.

                İncelenen ihalede, idare tarafından yaklaşık maliyetin ihale dokümanına uygun belirlenmediği ve birim fiyat teklif cetvelinin ihale dokümanına uygun düzenlenmediği, bu durum sonucunda tekliflerin sağlıklı olarak değerlendirilmesinin mümkün olmadığı anlaşıldığından, ihalenin iptal edilmesi gerekmektedir.

² ² ²

 

                KONU: Anahtar teslim götürü bedel ile ihalesi yapılan yapım işlerinde, idarenin yaklaşık maliyetteki yapacağı hatalar, ihale iptaline neden olur mu?

Karar Tarihi: 02.04.2012

Karar No. 2012/UY.I-1575

                Olay Özeti Karar ve Sonuç:

                B… Özel İdaresi tarafından 02.12.2011 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “B… Merkez Y.İ.B.O. Kapalı Spor Salonu Yapım İşi” ihalesine ilişkin olarak M.U.’nun 24.01.2012 tarihli itirazen şikâyet başvurusunda özetle;

                “Aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun bulunmadığı için tekliflerinin reddedildiği, yaklaşık maliyet hesabında bulunan miktarlar ile aşırı düşük teklif açıklamalarının gözden geçirilmesi gerektiği yönündeki şikâyet başvurusunun reddedildiği, idarenin yaklaşık maliyet hesabında % 28,55 ila % 447,06 arası oranlarda fazlalık bulunduğu, bu miktarların gözden geçirilmesi neticesinde tekliflerinin sınır değer üzerinde kalarak ekonomik açıdan en avantajlı teklif olacağı” iddialarına yer verilmiştir.

                Kamu İhale Kurulu’nca yapılan inceleme neticesinde;

                İhale konusu yapım işi,  anahtar teslimi götürü bedel teklif alınmak suretiyle ihale edilmiş olup, bu tür ihalelerde, idarece iş kapsamındaki imalat miktarları istekli olabileceklere verilmemekte, bunun yerine katılımcıların ihale dokümanı kapsamında verilen uygulama projeleri ve mahal listelerini kullanarak imalat miktarlarını hesaplamaları gerekmektedir. İhale konusu iş kapsamında yer alan imalatlara ait miktarların (metrajların) hesaplanması işi, işe ait projeler üzerinden birçok ölçüm/sayım yapılmasını ve bu ölçümler neticesinde elde edilen rakamlarla matematiksel işlem yapılmasını gerektirmektedir. Bu nedenle, iki farklı kişinin aynı iş kalemine dair metraj hesaplaması çoğu zaman birbiri ile örtüşmemektedir. Bu durum, ölçme yönteminden ve hassasiyetinden veya ölçme sonrası yapılan matematiksel işlemler neticesinde elde edilen miktarlar üzerinde yapılan yuvarlamalardan ya da makul karşılanabilir hesap hatalarından kaynaklanabilir. Bununla birlikte, metraj hesaplamalarındaki farklılıkların da makul ve kabul edilebilir mertebelerde olması, işin yapılabilirliğini menfi yönde etkilememesi gerekmektedir.

                Buna göre, MSB.305 ve Özel 5 poz nolu iş kalemlerinde isteklinin tespit ettiği miktarlar ile teknik görüşteki miktarların birbiriyle örtüştüğü, 27.525/1 ve 25.034/2 poz nolu kalemlerde ise makul kabul edilebilecek farklılık bulunduğu, söz konusu kalemlerde isteklinin öngördüğü ve teknik görüşte tespit edilen miktarlar ile idarenin tespit ettiği miktar arasında makul kabul edilemeyecek ölçüde farklılık olduğu, dolayısıyla yaklaşık maliyetin metrajlardaki ölçüm hatasına dayalı olarak yanlış hesaplandığı anlaşılmıştır.

                Başvuru sahibi M.U. ve M... Ltd. Şti. – Z… Ltd. Şti. Ortak Girişimi’nin aşırı düşük teklif açıklamalarının reddedilme gerekçeleri arasında idarenin tespit ettiği imalat miktarları ile isteklilerini tespit ettiği imalat miktarları arasındaki farklılığın olduğu; yukarıda yapılan tespitlerden ise yaklaşık maliyetin metrajlardaki ölçüm hatasına dayalı olarak yanlış hesaplandığı dikkate alındığında, başvuru sahibi isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının reddedilme gerekçelerine ilişkin sağlıklı bir inceleme yapılmasının da mümkün olmadığı anlaşılmıştır.

                Bu itibarla; istekliler tarafından sunulan tekliflerin, bu haliyle yaklaşık maliyet esas alınarak değerlendirilmesi veya sınır değerin söz konusu koşullarda hesaplanması sağlıklı olamayacağından, anılan Kanun’un 5 inci maddesinde yer alan, saydamlık, rekabet, eşit muamele, güvenirlik, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanması ve kaynakların verimli kullanılması ilkelerinin ihlali söz konusu olabileceğinden, ihalenin iptal edilmesi gerekmektedir.

² ² ²

 

                KONU: İdarenin yaklaşık maliyeti yanlış hesapladığı anlaşılırsa ne tür işlem yapılır?

Karar Tarihi: 17.01.2011

Karar No. 2011/UH.-292

                Olay Özeti Karar ve Sonuç:

                E… Rektörlüğü tarafından 08.12.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “66 Kişi 12 Ay Özel Güvenlik” ihalesine ilişkin olarak P…Ltd. Şti.’nin 29.12.2010 tarihli itirazen şikâyet başvurusunda özetle;

                İhale üzerinde kalan istekli tarafından teklif edilen fiyattan asgari işçilik maliyeti düşüldüğünde geriye kalan tutar ile ihale konusu işte çalışacak 66 işçinin işçilik giderinin ve mali sorumluluk sigortası bedelinin karşılanmasının mümkün olmadığı, söz konusu istekli tarafından sunulan proforma faturaların maliyet/satış tespit tutanakları ile teyit edildiği, tutanakların bağlı bulunulan vergi dairesince sorgulanması gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

                Kamu İhale Kurumunca yapılan inceleme sonucunda;

                İhaleye katılan beş istekliden ikisinin birim fiyat teklif mektubu ve teklif cetveli, üç isteklinin götürü bedel teklif mektubu ve birim fiyat teklif cetveli sunduğu, idarenin yaklaşık maliyet hesabında resmi tatillerde çalışılacak toplam gün sayısının 891 yerine 14,5 gün esas alındığı, ihale dokümanında ise bu sayının 957 olarak belirtildiği, bu durumda yaklaşık maliyet eksik hesaplandığı gibi teklif edilen fiyatların yaklaşık maliyet ve birbirleriyle eşit koşulda ve sağlıklı bir şekilde karşılaştırılması olanağının kalmadığı,

                İhale dokümanına göre ihale üzerinde kalan istekli ile götürü bedel sözleşme imzalanacağı, yapılan açıklamalardan ve teklif kapsamında sunulan birim fiyat cetvellerinden isteklilerce fiyat teklifi oluşturulurken ihale dokümanında öngörülmeyen bir kalemin de dâhil edildiği ve ihale konusu hizmet işinin süresinde bulunan tatil günlerinden daha fazla tatil günü esas alındığı,

                Kamu İhale Kanunun ve Kamu İhale Genel Tebliğinin maddelerine göre tespit edilen aykırılıklar düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte bulunduğu ve ihalenin iptali gerektiğine karar verilmiştir.

 

² ² ²

 

 

                KONU: Yaklaşık maliyetin ihaleden önce deşifre olması ihalenin iptalini gerektirir mi?

Karar Tarihi: 20.01.2011

Karar No. 2011/UH.II-345

                Olay Özeti Karar ve Sonuç:

                A…. Hastanesi Başhekimliği tarafından 17.12.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “2011-2012 Yılları (24 Aylık) 18 Kişi İle Koruma ve Güvenlik Hizmeti Alımı” ihalesine ilişkin olarak AG… Ltd. Şti.; itirazen şikâyet başvurusunda; idari şartnamenin Ek bölümünde firma karı olarak % 5 değerinin açıklanmasının mevzuata aykırı olduğu konularının açığa kavuşturulmasına yer vermiştir.

                Kamu İhale Kurulu’nca yapılan değerlendirmede;

                İdare tarafından idari şartnamenin ekinde yer alan tabloda firma karının % 5 olarak gösterilmesi sonucunda yaklaşık maliyetin hesaplanmasına yönelik bilgilerin açıklanmış olması, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “Yaklaşık maliyete ilişkin ilkeler” başlıklı 7’nci maddesinin beşinci fıkrasında yer alan; “İhale komisyonu tarafından yaklaşık maliyetin teklif fiyatları ile birlikte açıklanır. Pazarlık usulü ile yapılan ihalede ise yaklaşık maliyet, son yazılı fiyat teklifleri ile birlikte açıklanır. Bu aşamadan önce yaklaşık maliyetin açıklanamaz ve ilân edilemez.” hükmüne aykırı bulunmuştur.

² ² ²

 

                KONU: Yaklaşık maliyetin gizliliğinin ihlal edildiği nasıl anlaşılır?

Karar Tarihi: 19.10.2006

Karar No. 2006/UY.Z-2518

                Olay Özeti Karar ve Sonuç:

                DžDekanlığı’nca 12.07.2006 tarihinde Açık İhale Usulü ile yapılan “..Ü.Diş Hekimliği Fak. Binaları İnşaatı Yapım İşi” ihalesine ilişkin olarak H.A.- A. Ltd. Şti. İş Ortaklığı’nın 08.09.2006 tarihli itirazen şikâyet başvurusunda özetle;

                …

                İhale üzerinde bırakılan F…Y... tarafından sunulan elektrik tesisatına ilişkin dayanakların idarenin keşfi ile birebir aynı olduğu iddialarına yer verilmiştir.

                Kamu İhale Kurulu tarafından yapılan inceleme sonucunda;

                F…Y...’nin teklif dosyası içerisinde bulunan, elektrik tesisatına ve makine tesisatına ilişkin teklif dayanağı ile İdarece hazırlanan yaklaşık maliyette yer alan elektrik tesisatı ve makine tesisatı keşif özetinin karşılaştırılması neticesinde, her iki belgede yer alan miktarların aynı olduğu, idarece isteklilere verilen ihale dokümanında yapılacak işler listesinin, mahal listeleri ve poz numaraları yer almakla birlikte metraja ve miktara ilişkin bilgilerin yer almadığı, F…Y… tarafından sunulan “Elektrik ve Makine Teklif Dayanağı”nda yer alan miktarların yaklaşık maliyetle birebir aynı olduğu, bu isteklinin yaklaşık maliyetle aynı olan miktarların birim fiyatlarla çarpımından elektrik için % 35, makine için % 30 iskonto yaparak teklif fiyatına ulaştığı, diğer isteklilerin teklifleri incelendiğinde her bir teklifteki miktarların farklılık gösterdiği, idarece verilen bilgilerden birimi adet olan kalemlerin titiz bir çalışmayla idareyle aynı sayıda hesaplanmasının mümkün olduğu ve doğal olduğu, ancak birimi metre olan kalemlerin çok büyük ve küsuratlı kalemlerde bile F…Y... tarafından sunulan teklifteki miktarların bir iki kalem dışında yaklaşık maliyetle aynı olmasının istekli tarafından yaklaşık maliyetin öğrenilmesi dışında bir nedenden kaynaklanmasının mümkün olamayacağı, yaklaşık maliyetinin gizliliği kalmayan ve ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından yaklaşık maliyet esas alınarak ve bunun üzerinden belli bir indirim yapıldıktan sonra teklif verilen ihalenin 4734 sayılı Kanunun 5 nci maddesinde yer alan rekabet, güvenirlik, eşit muamele ve gizlilik ilkelerine aykırılık nedeniyle iptal edilmesi gerektiği anlaşılmıştır.

² ² ²

 

 

 

 

                KONU: Yaklaşık maliyetin hesaplanması yanlış yapılırsa, aşırı düşük sorgulamaları da yanlış yapılacağından ihalenin iptalinin gerektiği hakkındaki karar özeti

Karar Tarihi: 28.03.2011

Karar No. 2011/UH.I-1129

                Olay Özeti Karar ve Sonuç:

                D…İdaresi tarafından 03.02.2011 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “DÜ Hastaneleri (Malzeme ve İşçilik Dâhil) 7.380.000 Adet/Öğün (Sabah Kahvaltısı 2.000.000 Adet, Öğlen ve Akşam Yemeği 4.200.000 Adet, Diyet Kahvaltısı 600.000 Adet ve 580.000 Adet Diyet Öğlen ve Akşam Yemeği) Yemek Hiz. Alımı İşi” ihalesine ilişkin olarak C-H Ltd. Şti.’nin 28.02.2011 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda özetle; başvuruya konu hizmet alımı işinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi için belirlenmiş bir sınır değer olmadığı, bu nedenle sınır değer olarak sunulan teklif fiyatların ağırlıklı ortalamasının alınmasının gerektiği, yaklaşık maliyet ile teklif fiyatların karşılaştırılması halinde yaklaşık maliyetin doğru belirlenmediği sonucuna ulaşıldığı, ancak aşırı düşük tekliflerin belirlenmesi amacıyla idare tarafından bir sınır değer belirlenmesinin hukuki ve gerçekçi bir dayanağının olmadığı, dolayısıyla idare tarafından bir sınır değer tespit edilerek teklif fiyatları bu değerin altında olan isteklilerin teklifinin aşırı düşük teklif olarak değerlendirileceğinin bildirilmesi işleminin teklifler açılmadan önce gerçekleştirildiği dikkate alındığında idarenin teklif fiyatları dikkate almadığını gösterdiği, idare tarafından yapılan işlemlerin hukukun genel ilkeleri ile birlikte kamu ihale hukukuna da uygunluğundan söz edilemeyeceği, bu durumun kamu zararına da sebebiyet vereceği, bu nedenle ihalede aşırı düşük teklif işlemlerinin hukuka uygun olarak yerine getirilmesi yönünde karar verilmesini talep ettikleri iddialarına yer verilmiştir.

                Kamu İhale Kurulu’nca yapılan inceleme neticesinde;

                İhaleye konu hizmetin başlangıç tarihi 01.04.2011, bitiş tarihi ise 31.03.2014 olup, ihalenin 3 yıllık yıllara sari bir ihale olduğu, 03.02.2011 tarihinde yapılan bahse konu ihalede 18 adet ihale dokümanı satın alınmış olup, 03.02.2011 tarihinde yapılan ihaleye 16 isteklinin katıldığı,

                Yaklaşık maliyeti 28.763.000,00 TL olarak belirlenen ihalede, ihale komisyonu 26.529.765,00 TL tutarında bir sınır değer belirlemiş ve bu sınır değer altında teklif fiyat veren isteklilerin tekliflerinin aşırı düşük teklif olduğuna karar verip, bu isteklilerden açıklamanın talep edildiği,

                16 istekli tarafından teklif verilen ihalede, 11 istekliden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmiş, aşırı düşük açıklaması talep edilen bu 11 istekliden 3’ünün açıklama yapmadığı, 8 isteklinin de açıklaması uygun olmadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, ihalenin 26.552.000,00 TL teklif fiyat ile sınır değer olarak belirlenen 26.529.765,00 TL tutarın üzerinde teklif veren ilk istekli üzerinde bırakılmasına oybirliği ile karar verildiği,

                4734 sayılı Kanunun 9’uncu maddesi ile Hizmet Alımları İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 7 ve devamı maddelerine uygun olarak hazırlanmayan yaklaşık maliyet esas alınarak aşırı düşük teklif sorgulama sınır değerinin belirlenmesi ve aşırı düşük teklif sorgulaması yapılması mümkün olmadığından ihalenin iptaline karar verilmiştir.

² ² ²

 

                KONU: İdare tarafından teklif fiyatını oluşturan giderlerin yanlış hesaplanması ihalenin iptalini gerektirir mi?

Karar Tarihi: 14.02.2012

Karar No. 2012/UH.III-958

                Olay Özeti Karar ve Sonuç:

                T… İl Müdürlüğü tarafından 09.12.2011 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “45 Adet Antrenör” ihalesine ilişkin olarak G… Ltd. Şti.’nin 20.01.2012 tarihli itirazen şikâyet başvurusunda özetle; “İhalede teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetinin giyim gideri hariç 1.088.154,00 TL olduğu, ihale üzerinde bırakılan firmanın teklif fiyatı asgari işçilik maliyetinin altında kaldığı için aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması ve Kamu İhale Genel Tebliğinin 79.5 inci maddesi uyarınca asgari işçilik maliyeti ile %3 oranındaki sözleşme giderleri ile genel giderleri karşılamadığı için reddedilmesi gerektiği”

                İddialarına yer verilmiştir.

                Kamu İhale Kurulu’nca yapılan inceleme neticesinde özetle; 

                21.12.2011 tarihli ihale komisyonu kararında; ihaleye 6 teklif verildiği, ihale komisyonunca yapılan değerlendirme sonucunda 4 firmanın teklifinin aşırı düşük olarak belirlendiği, idarenin 09.12.2011 tarihli yazılarında; teklif fiyatlarının 4734 sayılı Kanunun 37 nci maddesine göre değerlendirilmesi sonucunda yaklaşık maliyete göre aşırı düşük görüldüğü, bu düşüklüğe neden olan teklif tutarının esasını teşkil eden bileşenler ile açıklamaların belgeleriyle birlikte sunulmasının istendiği görülmüştür.

                K… Ltd. Şti.’nin aşırı düşük teklif sorgulamasına cevap vermediği, G… Ltd. Şti., Dž Ltd. Şti., A… Ltd. Şti. firmalarının aşırı düşük teklif açıklamasında bulunduğu, İhale komisyonunca yapılan değerlendirme sonucunda ihalede en düşük teklifi veren A… Ltd. Şti. firmasının açıklamasının uygun bulunduğu, A… Ltd. Şti. firmasının teklifinin ekonomik açıdan en avantajlı teklif, G… Ltd. Şti. firmasının teklifinin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlendiği anlaşılmıştır.

                İdarece tesis edilen işlemler değerlendirildiğinde; idari şartnamenin teklif fiyata dâhil olan giderlere ilişkin 25 inci maddesinde antrenörlük işi için iki farklı işçilik ücreti öngörülmekle birlikte bu pozisyonlarda teklif edilmesi gereken işçi sayısının belirtilmemesi nedeniyle bir isteklinin düşük işçilik ücretine tabi personel teklif etmesinden dolayı daha düşük fiyat teklif edebildiği görüldüğünden, tekliflerin eşit koşullarda verilemediği ve bu nedenle de eşit koşullarda değerlendirilemeyeceği anlaşılmaktadır.

Bu durumun Kamu İhale Kanununun 5 inci maddesinde yer alan eşit muamele, eşit koşullarda rekabet ilkelerine aykırı bir durum oluşturduğu ayrıca sağlıklı ve gerçekçi bir şekilde asgari işçilik maliyeti hesaplanmasına da engel teşkil ettiği sonucuna varılmıştır.

                Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılığı belirlenen ihale işlemlerinin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihalenin iptali gerekmektedir.

 

² ² ²

 

                KONU: Yaklaşık maliyet hesabı içerisinde promosyon geliri dâhil edilebilir mi? Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde kıdem tazminatı gideri yaklaşık maliyete yansıtılır mı?

Karar Tarihi: 26.03.2012

Karar No. 2012/UH.III-1497

                Olay Özeti Karar ve Sonuç:

                M…Belediyesi tarafından 06.02.2012 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “30 Ay Süre İle Park, Bahçe ve Orta Refüjlerin Bakımı, Sulanması, Çimlerin Biçilmesi ve Temizliği Hizmet Alımı İşi” ihalesine ilişkin olarak B… Ltd. Şti. – L… Ltd. Şti.İş Ortaklığının 05.03.2012 tarihli itirazen şikâyet başvurusunda özetle;

                “Yaklaşık maliyet tutarından kâr oranı düşüldükten sonra elde edilen tutar ve diğer tekliflere oranla düşük olan bütün tekliflere aşırı düşük teklif sorgulaması yapılarak ihalenin sonuçlandırılması gerektiği” iddialarına yer verilmiştir.

                Kamu İhale Kurulu’nca yapılan incelemede;

                İdarece belirlenen yaklaşık maliyet tutarının % 20 kâr öngörülerek 13.517.491,26 TL olarak hesaplandığı, yaklaşık maliyet hesabı içerisinde 608.985,10 TL tutarında ihale konusu işte çalıştırılacak işçilere ödenecek kıdem tazminatı gideri belirlenerek yaklaşık maliyete dâhil edildiği ve yüklenicinin ihale konusu işte çalıştıracağı kişilere ödeyeceği maaş hesaplarından(30 ay 200 işçi için 49.687,50 TL)  elde edeceği banka promosyon geliri öngörülerek bu tutarın yaklaşık maliyet tutarından düşüldüğü anlaşılmaktadır.

                Kamu İhale Genel Tebliğinin 79.2 nci maddesinde yer alan açıklamalar dikkate alındığında personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde kıdem tazminatı giderinin genel giderler içinde yer alması gerektiği, sözleşme giderleri ve genel giderler içinde değerlendirilmesi öngörülen giderlerin idari şartnamelerde teklif fiyata dâhil olan giderler kısmında belirtilemeyeceği, inceleme konusu ihalenin idari şartnamede yer alan mevcut düzenleme ile sonuçlandırılması halinde, yüklenici firmaya fazla ödeme yapılmasının söz konusu olacağı ve bu durumun kamu zararına yol açacağı, bu nedenle söz konusu ihalenin iptal edilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

                Ayrıca, idarece hesaplanan yaklaşık maliyet tutarı hesabında yüklenicinin ihale konusu işte çalıştırılacak kişilere ödenecek maaş hesaplarından elde edeceği promosyon gelirine ilişkin ihale dokümanında herhangi bir düzenlemeye yer verilmediği, idarece belirlenen yaklaşık maliyet hesabının yüklenicinin elde edeceği promosyon geliri düşülerek hesaplandığı, bu hususun isteklilerin sağlıklı bir şekilde tekliflerini oluşturmasını ve tekliflerin sağlıklı olarak değerlendirilmesini engelleyici nitelikte olduğu, yaklaşık maliyet hesabı içerisinde promosyon geliri öngörülerek bu tutarın yaklaşık maliyet hesabı içerisine dâhil edilmesinin uygun olmadığı sonucuna varılmıştır. 

                Sonuç olarak, mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihalenin iptali gerekmektedir.

               

² ² ²

                KONU: Personel çalıştırmaya dayalı hizmet alımlarında yaklaşık maliyet hesaplanırken, idarelerin dikkat etmesi gereken hususlarla ilgili karar özeti

Karar Tarihi: 30.04.2012

Karar No.   2012/UH.I-1905

                Olay Özeti, Karar ve Sonuç:

                D… Müdürlüğü tarafından 05.03.2012 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “22 Kişi İle Şoförlük” ihalesine ilişkin olarak T… Ltd. Şti.’nin 28.03.2012 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda özetle;

                “İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklif bedelinin asgari işçilik maliyetini karşılamadığı, aşırı düşük teklif olduğundan sorgulanması gerektiği, teknik şartnamenin 7.1 ve 7.2 nci maddesindeki işçi eğitiminin % 3 içerisinde değerlendirilmemesi gerektiği, idarenin % 3 sözleşme ve genel gideri dâhil etmeyerek giderleri ayrıştırmasının, ayrıca idarenin artık gün üzerinden hesaplama yapmasının uygun olmadığı” iddialarına yer verilmiştir.

                Kamu İhale Kurulu’nca yapılan inceleme neticesinde;

                Kamu İhale Genel Tebliğinin 81 inci maddesi gereğince personel çalıştırılmasına dayalı olan işlerde fiyat farkı ödenmesi bir zorunluluk olduğundan, idari şartnamenin 47 nci maddesinde bu yönde bir düzenleme yapılması ve Tebliğin 78.6 ncı maddesinde yer alan; “Tekliflerin hazırlanmasında ve asgari işçilik maliyetinin hesaplanmasında, ihale tarihinde yürürlükte bulunan asgari ücret dikkate alınacaktır.” açıklaması uyarınca işçilik hesabının, ihalenin gerçekleştirildiği tarih (05.03.2012) dikkate alınarak ihale tarihi 2012 yılının ilk 6 ayı içerisinde olan ihalelere ait KİK işçilik modülünün kullanılması gerekmektedir. İdarece yaklaşık maliyetin hesaplanmasında işin 275 gün olan süresi 2 ayrı döneme ayrılmış, ilk dönem 91 gün, ikinci dönem ise 184 gün olarak hesaplanmış ve iki farklı döneme ait 1 gün hesabı üzerinden işçilik hesaplama modülü kullanılmıştır.

                Ayrıca Tebliğin 78.12 nci maddesinde yer alan “İhale konusu işin niteliği dikkate alınarak işçi sayısı üzerinden teklif alınması idarece uygun görülmeyen iş kalemleri hariç, birim fiyat teklif cetvelindeki işçilik kalemleri için (işçi x ay) üzerinden teklif alınması zorunludur.” Açıklamasına aykırı olarak işçilik kalemleri için işçi x gün üzerinden teklif alınmıştır.

             Asgari işçilik maliyetinin hesabında ihale tarihi 2012 yılının ilk 6 ayı içerisinde olan ihalelere ait KİK işçilik modülünün kullanılması, işin süresinin ise 9 ay (İşe başlama tarihi 01.04.2012; işi bitirme tarihi 31.12.2012) olarak dikkate alınması gerekmektedir. 

                İdarece oluşturulan yaklaşık maliyet hesap cetvelinde yaklaşık maliyet 472.773,23 TL olarak belirtilmiş olup, hesaplamaya teklif fiyata dâhil giderler içerisinde yer alan 22 şoföre ilişkin kapsamlı ferdi kaza sigortası bedeli yansıtılmamış, birim fiyat teklif cetvelinde de ayrı bir iş kalemi olarak belirtilmemiştir.

                Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük teklif niteliğine sahip tekliflerin tespitinde kârsız yaklaşık maliyetin temel kıstas teşkil ettiği, yaklaşık maliyetin hesabında sigorta bedelinin dikkate alınmaması ve ihale tarihinde geçerli olan asgari ücret yerine işin gerçekleştirileceği dönemlere ait asgari ücretlerin dikkate alınmasının, aşırı düşük tekliflerin belirlenmesinde yaklaşık maliyetin bir kriter olarak kullanılmasını imkânsızlaştırdığı, zira sigorta bedelinin yaklaşık maliyet hesabına dâhil edilmesi halinde oluşacak kâr hariç yaklaşık maliyet tutarının mevcut durumda oluşan kâr hariç yaklaşık maliyet tutarının üzerinde olacağı, bu itibarla, mevcut aşamada tekliflerin aşırı düşük olup olmadığı hususunda sağlıklı bir değerlendirme yapma imkânı bulunmadığı anlaşıldığından ihalenin iptal edilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

 

² ² ²

 

 

                KONU: İhalede yaklaşık maliyetin 2011 yılı birim fiyatları belli iken 2010 birim fiyatlarına göre belirlenmesi ne gibi sonuçlar doğurur? Yaklaşık maliyetin güncellenmesi nasıl gerçekleşir?

Karar Tarihi: 03.11.2011

Karar No. 2011/UY.III-3690

                Olay Özeti Karar ve Sonuç:

                A…Hizmetleri Müdürlüğü tarafından 29.06.2011tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “…Meslek Lisesi İnşaatı Yapım İşi” ihalesine ilişkin olarak T… Ltd. Şti. – O… Ltd. Şti. Ortak Girişimi’nin 13.10.2011 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda özetle;

                “Yaklaşık maliyetin, Yapım İşleri Uygulama Yönetmeliği’nin 8, 9, 10 ve 11’inci maddelerindeki ilkeler doğrultusunda hazırlanmadığı; ihalenin yayımlandığı tarihteki kamu kurum ve kuruluşlarınca belirlenerek yayımlanmış birim fiyat ve rayiçlerin kullanılmadığı; bu durumun yapılacak sınır değer hesabını ihalenin sonucuna etkileyecek şekilde değiştirdiği, yaklaşık maliyet hesabında kullanılan birim fiyat ve rayiçlerin güncellenerek yeniden bir yaklaşık maliyet hesabı yapılarak yeniden sınır değer hesaplanması gerektiği” iddialarına yer verilmiştir.

                Kamu İhale Kurulu’nca yapılan inceleme neticesinde;

                İhale konusu iş anahtar teslimi götürü bedel teklif alınmak suretiyle gerçekleştirilmiş olup işin yaklaşık maliyeti 10.600.000,00 TL olarak belirlenmiştir.

                İdare tarafından hazırlanan 28.04.2011 tarihli imzayı içeren ihale onay belgesi eki belgeler incelendiğinde, iş kalemlerine ilişkin olarak hazırlanan birim fiyat teklif cetvelinde Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’na ait pozların kullanıldığı; ancak bu pozlardan örnek olarak alınan bazı pozların kontrolü yapıldığında, 2011 yılı değil 2010 yılı birim fiyatlarının kullanıldığı görülmüştür. İhale ilan tarihi 02.06.2011 olup bu tarihte 2011 yılı birim fiyatları yayımlanmış olduğundan, 2010 yılı birim fiyatlarının kullanılması mevzuata aykırı bulunmuştur.

                Anılan Yönetmeliğin 11’inci maddesinin “Yaklaşık maliyetin, hesaplandığı tarihten ihalenin ilk ilan veya davet tarihine kadar güncelliğini kaybettiği durumlarda yaklaşık maliyeti oluşturan unsurlar, Türkiye İstatistik Kurumu tarafından aylık yayımlanan ilgili endeksler üzerinden güncellenir.” Hükmü uyarınca güncelleme işlemi ihale ilk ilan tarihine kadar yapılabilecek bir işlem olduğundan, yaklaşık maliyetin ihalenin 29.06.2011 tarihli ilk oturumunda açıklanmasından sonra tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında yaklaşık maliyetin güncellenerek değiştirilmesi mümkün değildir. Bu durumun tek istisnası tekliflerin yaklaşık maliyetin üzerinde olması hali olup incelenen ihalede sunulan tüm tekliflerin de yaklaşık maliyetin altında olduğu görülmüştür. Bu nedenle yaklaşık maliyetin hesaplanmasında mevzuata uygun şekilde 2011 yılı birim fiyatlarının kullanılmamış olmasının ihalenin iptalini gerektirecek nitelikte esasa etkili olmadığı sonucuna varılmıştır.

² ² ²

                KONU: Yaklaşık maliyetin ihale komisyonunca revize edilerek yeniden hesaplanmasında yaptığı hatalı işlem hakkındaki karar özeti

Karar Tarihi: 06.07.2009

Karar No. 2009/UH.II-1816

                Olay Özeti Karar ve Sonuç:

                T… İdaresi tarafından 15.05.2009 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Araç Kiralama” ihalesine ilişkin olarak O… Ltd. Şti.’nin 17.06.2009 tarihli itirazen şikâyet başvurusunda özetle; ihalenin ilk oturumunda açıklanan yaklaşık maliyetin isteklilerce teklif edilen fiyatlardan düşük olduğu, ihale komisyonu tarafından yaklaşık maliyetin mesnetsiz bir şekilde ve mevzuata aykırı olarak yeniden hesaplanarak ihale üzerinde bırakılan firmanın teklif fiyatından yüksek olmasının sağlanarak ihalenin söz konusu firmanın uhdesinde bırakıldığı iddialarına yer verilmiştir.

                Kamu İhale Kurulu’nca yapılan inceleme neticesinde;

                İhaleye teklif veren 4 isteklinin teklif fiyatının idarece tespit edilen yaklaşık maliyet tutarının üzerinde olduğu gerekçesiyle 20.05.2009 tarihli ihale komisyonu kararıyla, “yaklaşık maliyetin Kamu İhale Genel Tebliğinin Yaklaşık Maliyetin Üzerindeki Teklifler başlıklı bölümünde idarelere tanından takdir yetkisinden faydalanılarak” revize edilmesine karar verildiği,

                Yaklaşık maliyetin değişikler sonucunda 741.911,01 TL olarak belirlendiği, ihale komisyonunca yaklaşık maliyet bileşenlerinden olan yüklenici karının revize edilerek %5 ten %10 yükseltilmesi işlemine ilişkin olarak Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmelinde yüklenici kar oranının % 20 oranı geçmemek üzere idare tarafından belirleneceği hüküm altına alındığı, söz konusu kalemdeki değişikliğe ilişkin idareye verilen takdir yetkisinin ihale komisyonunca mevzuata aykırı bir şekilde kullanıldığı, söz konusu kalemin tutarının %19 oranında arttırıldığı, makine amortisman gideri bedelinin Bakanlar Kurulu kararı dikkate alındığında % 9 oranında arttırılması gerektiği, makine amortisman giderine ilişkin olarak yapılan revizyonun hatalı olarak yapıldığı,

                İhalede tekliflerin yaklaşık maliyetin üzerinde olduğu ve yaklaşık maliyetin revize edildiği görüldüğünden, söz konusu ihale 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 5’inci maddesine göre aykırılık taşıdığı,

                Bu kapsamda; mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihalenin iptaline karar verilmiştir.

² ² ²

 

                KONU: Yaklaşık maliyet hesabına esas teşkil eden metrajların revize edilmesi sonucu ihalede oluşan yeni durum, ihalenin iptalini gerektirir mi?

Karar Tarihi: 03.11.2011

Karar No. 2011/UY.I-3726

                Olay Özeti Karar ve Sonuç:

                A…Başkanlığı tarafından 19.08.2011 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “A.K.Ü. A.N.S. Kampüsü Antrenman Salonu, Kapalı ve Açık Spor Tesisleri İnşaatı” ihalesine ilişkin olarak HB Ltd. Şti.-S… San. Ltd. Şti. İş Ortaklığı’nın ihalenin idarece iptali işlemine karşı 24.10.2011 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunmuştur.

                Başvuru sahibinin 24.10.2011 tarihli itirazen şikâyet dilekçesinde ve 31.10.2011 tarihli ek dilekçesinde özetle; başvuru konusu ihalenin üzerlerinde bırakıldığı ve buna ilişkin kararın kendilerine tebliğ edildiği, ancak bu aşamadan sonra ihaleye katılan firmalarından birinin yaklaşık maliyetin hesaplanmasına ilişkin olarak idareye faks ve şifahi olarak itirazlarını dile getirdiği, bunun üzerine idarenin yaklaşık maliyeti yeniden hesapladığı ve oluşan bu yaklaşık maliyet esas alınarak değerlendirme yapıldığında sınır değer ve aşırı düşük teklif açıklaması sunması gereken istekliler değiştiğinden hareketle kamu yararı gözetilerek ihaleyi iptal ettiği, bu durumun mevzuata aykırı olduğu, zira yaklaşık maliyetin kesin bir parasal bedeli belirtmediği, yaklaşık maliyeti oluşturan birim fiyatların ve metrajların istekliler tarafından bilinmesinin mümkün olmadığı, ihale kararı açıklandıktan ve tebliğ edildikten sonra herhangi bir isteklinin yönlendirmesi veya baskısı ile ihale onay belgesi düzenlenmeden önce hazırlanmış yaklaşık maliyetin değiştirilemeyeceği, aksi durumun ihalelerde rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, saydamlığı ve gizliliği ortadan kaldıracağı, bu şekilde ihalelerin iptal edilmesinin yolunun açılmasının ihale komisyonlarının çalışmasını zaafiyete uğratacağı, yaklaşık maliyetin bu aşamada güncellenemeyeceği veya değiştirilemeyeceği, aksi durumun idarelerin ihaleleri iptal etme keyfiyetine dönüşeceği iddialarına yer verilmiştir.

                Kamu İhale Kurulu’nca yapılan inceleme neticesinde;

                Anılan istekli söz konusu yazıda, kesinleşen ihale kararı kapsamında taraflarına gönderilen metraj farklarına ilişkin tablodaki bilgilerden hareketle metrajları tekrar hesapladıklarını, buna göre 23.101, 23.010 ve Ö.İN.14 nolu pozlara ilişkin kendi metrajlarının hatalı olduğu kabul edilmekle birlikte anılan pozlara ilişkin idarenin metrajlarının da yanlış olduğu, metrajların düzeltilmesi durumunda ise yaklaşık maliyetin ve buna bağlı olarak sınır değerin değişeceği, ortaya çıkan yeni durumda ise firmalarının sınır değerin üzerinde olacağının iddia edildiği,

                Bunun üzerine idare, kamu menfaati bakımından incelemeye değer bulmuş ve iki adet raportör görevlendirmiştir. Anılan kişiler tarafından hazırlanan müşterek raporda; söz konusu dilekçede bahsi geçen üç adet iş kalemine ilişkin metrajların idare tarafından sehven yanlış hesaplandığı ve bunun da parasal olarak 590.346,13 TL’lik maliyet artışına tekabül ettiği, yaklaşık maliyetteki bu hesaplama hatasının ise sınır değeri değiştirdiği belirtilerek ihalenin iptal edilmesinin uygun olacağı şeklinde görüş bildirilmiştir.

                Söz konusu ihalede idare, hazırlanan rapora göre bu iş kalemlerine ilişkin miktar hesaplamaların yüksek oranda hatalı olduğu tespiti açıkça yapılmış olup, başvuru konusu ihalede ortaya çıkan miktar farkları anahtar teslimi götürü bedel yapım ihalelerindeki kabul edilebilir metraj uyumsuzluklarının üzerindedir. Bu çerçevede, idarenin yaklaşık maliyet hesabına esas teşkil eden metrajların revize edilmesi sonucu ortaya çıkan yeni sınır değere göre aşırı düşük teklif açıklaması talep edilmemesi gereken isteklilerden, hatalı metrajlara göre hesaplanmış yaklaşık maliyete dayalı sınır değere göre açıklama talep edildiğini, açıklama talep edilen bu isteklilerden birinin açıklama sunmadığı, diğerinin ise açıklamasının uygun görülmediğini belirterek kamu zararı oluşmamasını teminen ihaleyi iptal etmesinde 4734 sayılı Kanun ve ilgili mevzuata aykırılık bulunmamıştır.

² ² ²

                KONU: Yaklaşık maliyet hesap cetvelinde yapılan yanlışlıklar ihalenin iptaline neden olur mu?

Karar Tarihi: 04.10.2010

Karar No. 2010/UH.II-2989

                Olay Özeti Karar ve Sonuç:

                D... İdaresi tarafından 12.07.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “A.K.Barajı Erozyon ve Rusubat Kontrolü” ihalesine ilişkin olarak O… Ltd. Şti.’nin 02.09.2010 tarihli itirazen şikâyet başvurusunda özetle;

                Ödemeye esas iş gruplarının toplam bedele göre oranlarının yanlış olduğu, yaklaşık maliyet açıklandığında, ihale dokümanı kapsamında verilen pursantaj cetveline göre fidan fiyatları toplamını 621,85 TL olarak hesapladıkları, ancak Çevre ve Orman Bakanlığı fiyatlarına göre dikilecek fidanların bedelinin 566.897,40 TL olduğu, söz konusu eksik fidan bedeli eklendiğinde yaklaşık maliyetin artacağı, buna göre aşırı düşük teklif sorgulaması sınır değerinin de yükseleceği, dolayısıyla firmalarının dışındaki tüm tekliflerin aşırı düşük teklif kapsamında olacağı, işin yaklaşık maliyetinin objektif kriterlere göre belirlenmediği, fidan fiyatlarındaki sapmanın işin yapımını tehlikeye düşürdüğü iddialarına yer verilmiştir.

                Kamu İhale Kurulu’nca yapılan inceleme neticesinde;

                İstenilen toplam fidan miktarı dikkate alındığında, ihale onay belgesi eki yaklaşık maliyet hesap cetvelinde önemli bir miktar tuttuğu anlaşılan “fidan bedeli ve tamamlama dâhil” iş kaleminin cetvelde eksik hesaplandığı ve pursantajın bu eksik hesap dikkate alınarak oluşturulduğu, dokümanda yer alan pursantaj tablolarının birbirine uygun olmadığı, kullanılacak fidan miktarı hususunda dokümanda netlik bulunmadığı, diğer taraftan idarece ikinci kez gönderilen ihale onay belgesi eki yaklaşık maliyet hesap cetvelinde, keşif ve pursantaj tablosunda ve pursantaj tablosunda yaklaşık maliyetin bileşenlerinin miktar ve tutar olarak değiştirildiğinin anlaşıldığı,

                İhale işlem dosyası içerisinde yer alan yaklaşık maliyet eki icmal tablosu ile pursantaj ile keşif ve pursantaj tablolarının değiştirilmesi hususunun incelenmek ve değerlendirilmek üzere DSİ Genel Müdürlüğü’ne bildirilmesinin gerektiği,

                Bu bağlamda ihalenin sağlıklı bir şekilde sonuçlandırılmasını engelleyen bu durumun ihalenin iptalini gerektirdiğine karar verilmiştir.

² ² ²

 

 

 

 

 

 

                KONU: Yaklaşık maliyet hesabına dâhil edilmeyen iş kalemi, ihale iptali gerektirir mi?

Karar Tarihi: 12.09.2012

Karar No. 2012/UY.III-3555

                Olay Özeti Karar ve Sonuç:

                B… Müdürlüğü tarafından 01.03.2012 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “B… Belediyesi (Merkez) İstiklal Mahallesi Plaza İnşaatı” ihalesine ilişkin olarak E…Ltd. Şti.nin 13.08.2012 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda özetle;

                “İhale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif fiyatı açıklamasının sunulan fiyat tekliflerine ait belgeleri düzenleyen meslek mensubundan maliyet/satış tutarı tespit tutanakları istenmeden kabul edilmesinin mevzuata aykırı olduğu, en azından  "merkezi ısıtma ve soğutma sistemine" ilişkin fiyat teklifi ile ilgili maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının istenmesi gerektiği, zira "merkezi ısıtma ve soğutma sistemine" ilişkin fiyat teklifinin Kamu İhale Genel Tebliğine uygun olarak düzenlenmediği, meslek mensubu imzasının tasdik şerhinin hemen altına atılması gerektiği halde bu yere atılmadığı, dolayısıyla Tebliğe uygun olarak düzenlenmemiş belge ile ilgili olarak belgeyi düzenleyen meslek mensubundan maliyet/satış tutarı tespit tutanakları istenmeden kabul edilmesinin mevzuata aykırı olduğu” iddialarına yer verilmiştir.

                Kamu İhale Kurulu’nca yapılan inceleme neticesinde;

                İhaleye sunulan tekliflerin değerlendirilmesinden sonra, idarece yaklaşık maliyete ve geçerli tekliflere göre 8.549.595,00 TL olarak belirlenen aşırı düşük teklif fiyatı sınır değerinden daha düşük fiyat teklif eden Y… Ltd. Şti. & F.Y. İnş. Taah. İş Ortaklığından, yaklaşık maliyetin %80’ini aşan 22 inşaat, 12 mekanik tesisat ve 8 elektrik tesisatı olmak üzere toplam 42 iş kalemi ile açıklama istenmeyen analiz girdileri belirtilerek 19.06.2012 tarihli yazı ile aşırı düşük teklif fiyatı hakkında açıklama istenmiştir. Anılan isteklinin 27.06.2012 tarihli aşırı düşük teklif fiyatı açıklamaları idarece uygun görülerek ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak değerlendirilmiştir.

                Ancak sınır değerin tespitinde esas alınan ve ihale onay belgesinde 11.970.002,55 TL olarak belirlenen yaklaşık maliyet hesap cetveli incelendiğinde, zeyilname ile teklif fiyata dâhil olduğu belirtilen asansör tesisatı iş kalemlerinin yer almadığı anlaşılmaktadır. Aynı şekilde belirtilen kalemlerin sıralı iş kalemleri listesi ile açıklama istenen ve toplamı yaklaşık maliyetin %80’ini aşan en büyük iş kalemleri arasında da olmadığı tespit edilmiştir.

İdarece gönderilen ihale işlem dosyasında ihale konusu yapım işinin uygulama projesi bulunmamakla birlikte, ihale üzerinde kalan isteklinin aşırı düşük teklif fiyatı açıklamalarından proje kapsamında 3 adet asansör bulunduğu anlaşıldığından, yaklaşık maliyetin tespitinde esas alınan 2011 fiyatlarına göre asansör tesisatı iş grubunda bulunan sadece asansör iş kaleminin yaklaşık maliyete 289.644,30 TL daha ek getireceği tespit edilmiştir. Diğer taraftan bu tutarın sıralı iş kalemleri listesinde en büyük 8’inci iş kaleminin tutarından daha fazla olduğu, açıklama istenen iş kalemleri arasında en düşük  (42’nci) iş kaleminin toplam tutarının ise 58.000 TL olarak belirlendiği görülmektedir.

Yaklaşık maliyete eklenmediği anlaşılan ancak ihale konusu yapım işinin kapsamında olduğu belirtilen asansör tesisatı iş kalemlerinin yaklaşık maliyete eklenmesi halinde aşırı düşük teklif fiyatı sınır değerinin değişeceği de açıktır. Nitekim anılan iş kalemleri için ihale üzerinde bırakılan isteklinin öngördüğü toplam fiyatın idarece belirlenen yaklaşık maliyet tutarına eklenmesi halinde bile, sınır değer değişmektedir. Bu durumda idarece tespit edilen sınır değere göre aşırı düşük olmayan başvuru sahibinin teklif fiyatı, yeniden hesaplanacak sınır değerden daha düşük olmaktadır.

Yaklaşık maliyetin tespiti ihale onay belgesi düzenlenmeden önce yapılan ve ihtiyacın tespiti ile birlikte ihale sürecinin başlangıcını oluşturan temel bir aşama olup 4734 sayılı Kanun ve ikincil mevzuata göre ihale sürecinde gözetilen kurallar ve gerçekleştirilen işlemlerin yaklaşık maliyet tutarı ile ilişkisi bulunmaktadır.

                Dolayısıyla ihalenin hazır bulunanlar huzurunda yapılan ilk oturumda duyurulan yaklaşık maliyetinin Kanunun temel ilkelerine aykırı olarak ihale konusu yapım işinin miktarına göre belirlenmediği sonucuna ulaşılmaktadır.

                Sonuç olarak, mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihalenin iptali gerekmektedir.

 

 

² ² ²

                KONU: Yaklaşık maliyetin giyim giderleri de dâhil maliyet bileşenlerini içerecek şekilde doğru tespit edilmemiş olması ihalenin iptalini gerektirir mi?

Karar Tarihi: 26.03.2012

Karar No. 2012/UH.III-1503

                Olay Özeti Karar ve Sonuç:

                B… Başkanlığı tarafından 10.02.2012 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “B… Belediyesi Belediye Binası Temizliği Çöp Toplama Taşıma Park Bahçe İşleri Yapım İşleri Şoförlük Hizmetleri Hizmet  Alımı” ihalesine ilişkin olarak H… Ltd. Şti.’nin 29.02.2012 tarihli itirazen şikâyet başvurusunda özetle;

                “İhale işlemlerinin uygun yapılmadığı” iddialarına yer verilmiştir.

                Kamu İhale Kurulu’nca yapılan inceleme neticesinde;

                İdari şartnamenin teklif fiyata dâhil giderlere ilişkin maddesinde giyim giderinin teklif fiyata dâhil olduğuna ilişkin bir düzenlemeye yer verilmemiş olmakla beraber, teknik şartnamenin anılan maddesinde personele yazlık ve kışlık olmak üzere iki adet iş elbisesi ve lastik çizmenin verileceği düzenlenmiştir. İhale dokümanının bir bütün olduğu dikkate alındığında; yaklaşık maliyet hesabının ve isteklilerce sunulan tekliflerin teklif fiyata dâhil bütün giderler göz önünde bulundurularak hazırlanması gerektiğinden yaklaşık maliyetin idarece hatalı hesaplandığı sonucuna varılmıştır.

                İsteklilerin tekliflerinin aşırı düşük olup olmadığının tespitinde kârsız yaklaşık maliyetin bütün maliyet bileşenlerini içerecek şekilde doğru tespit edilmiş olmasının ihalenin mevzuata uygun bir şekilde sonuçlandırılması için zorunlu bir husus olduğu, bu bakımdan hatalı belirlenmiş olan yaklaşık maliyet nedeni ile ihale üzerinde bırakılan istekli ile birlikte başvuru sahibinin tekliflerinin aşırı düşük olup olmadığının tespiti mümkün olmadığından, bu şekilde tekliflerin sağlıklı değerlendirilmesinin de imkân ve ihtimal dâhilinde bulunmadığından, dolayı ihalenin iptalinin gerektiği sonucuna varılmıştır.

² ² ²

 

                KONU: Pazarlık usulü ihalelerde yaklaşık maliyetin hesaplanması hakkındaki karar özeti

Karar Tarihi: 04.06.2007

Karar No. 2007/UY.Z-1852

                Olay Özeti Karar ve Sonuç:

                T…Başkanlığı’nca 19.10.2007 tarihinde Pazarlık Usulü ile yapılan “M… Liman Silosu Toz Toplama Sisteminin Islahı ve İhraç Galerisi Yapımı” ihalesine ilişkin olarak A… A.Ş. ve E… Ltd. Şti.’nin 16.04.2007 tarihli itirazen şikâyet dilekçesinde özetle;

                İhale dokümanında, fiyata ilişkin detay bilgilerin tamamı, keşif, metraj ve kesin projenin ihale dokümanında verilmiş olması gerektiği, ancak bu durumda teknik teklifte fiyat teklifinde ve Aşırı Düşük fiyat sorgulamasında kataloglar, teknik dokümanlar ve detay birim fiyatlandırmalar (proforma) teklif ekleri olarak istenebileceği, idarenin bu ihalede hiçbir keşif, proje veya ön proje vermediği, dolayısıyla idarenin yaklaşık maliyeti hazırlamak için elinde veri olmadığı iddialarına yer verilmiştir.

                Kamu İhale Kurulu’nca yapılan inceleme neticesinde;

                İdarece hazırlanan yaklaşık maliyette, teknik şartname baz alınarak tespitler yapılmıştır. Ancak bu tespitlerin büyük ölçüde tahmini ve farazi olduğu yaklaşık maliyetin incelenmesinden anlaşılmaktadır. Kimi kalemlerde belirli bir oranda yenileme gerekeceği tahminen yer almışken, kimi kalemlerde bu tahmin bile yapılamamıştır. Örneğin “İthal Hattı Toz Toplama Sisteminin Silo Toz Toplama Sistemine Bağlantısı” başlığında “bu bölümde yapılacak işler tam olarak belirli olmadığından daha önce yapılmış olan ihale bedeli toplam teklif fiyatıyla oranlanarak bulunmuştur.” denilmektedir.

                Hazırlanan yaklaşık maliyetin incelenmesinden, bu belgenin Kanunda belirlendiği şekliyle bir yaklaşık maliyet olmadığı, sadece ihale usulüne ilişkin hususların, ilân sürelerinin, ekonomik ve mali ile mesleki ve teknik yeterliğe ilişkin istenecek belgelere ve yerli isteklilere ilişkin uygulamaların tespitinde kullanılabilecek bir gösterge niteliği olduğu anlaşılmıştır.

                Öte yandan Kanunun 21’inci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendine göre pazarlık usulü ile gerçekleştirilecek olan ihalelerde, ihalenin başlangıç aşamasında işin özgün nitelikte olması nedeniyle teknik ve mali özelliklerinin gerekli nitelikte belirlenememesi, bu usulün kullanılabilmesinin ön şartıdır. Teknik ve mali özellikleri gerekli nitelikte belirlenemeyen bir işe ilişkin olarak Kanun ve Yönetmeliğin tanımladığı şekilde bir yaklaşık maliyet hazırlanması ise mümkün görünmemektedir.

                Belirtilen usule göre yapılan ihalelerde, oluşturulan temel nitelikleri haiz bir teknik şartnameye dayalı olarak teknik teklifler alınmakta, bu aşamada teknik çözümlerin teknik şartnameye aktarılabilecek yönleri varsa teknik şartnamede gerekli değişiklikler yapılmakta, bazı hallerde yenilenen teknik şartnameye göre tek bir teknik çözüm kabul edilirken, bazı hallerde ise birbirinden farklı teknik çözümlere olanak tanınmaktadır.

                Yapım işinin özgün nitelikte olması nedeniyle teknik ve mali özelliklerinin gerekli nitelikte belirlenememesi gerekçesiyle Kanunun 21’inci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendine göre Pazarlık Usulü ile gerçekleştirilen ihalelerden, teknik görüşmeler sonucunda teknik şartnamede tek bir teknik çözüme izin verildiği hallerde bu aşamada aşırı düşük teklif değerlendirilmesinde kullanılmak üzere yeni bir yaklaşık maliyet belirlenmesi gerektiği, yeniden düzenlenen teknik şartnamede farklı teknik çözümlere izin verilmemesi halinde ise farklı çözümleri havi tekliflerinin mukayesesi ve dolayısı ile aşırı düşük teklif değerlendirmesi yapılması mümkün bulunmadığından bu ihalelerde yeni bir yaklaşık maliyet belirlemeye gerek olmadığı ve aşırı düşük teklif sorgulaması yapılamaksızın ihalenin sonuçlandırılması gerektiği ve mevzuata aykırılığı tespit edilen ihale işlemlerinin ve ihale kararının iptaline karar verilmiştir.