İhale Dedektifi

 

KAMU İHALELERİNDE YABANCI ŞİRKETLERİN ETKİNLİĞİ ANALİZİ



YABANCI ŞİRKETLERİN, KAMU İHALELERİ ETKİNLİK ANALİZİ  

Yabancı yüklenicilerin Kamu İhalelerindeki sayıları, aldıkları sözleşmelerin tutarı ve oranları aşağıdaki çizelge ve grafiklerde gösterilmiştir:

Çizelge-1 (Sözleşme İmzalayan Yabancı Yüklenici Sayısı ve Toplam Yüklenici Sayısına Oranı)

Yıllar

AB Ülkesi Şirketler

ABD Ülkesi Şirketler

Diğer Yabancı Ülke Şirketler

Sayısı (Adet)

Oranı (%)

Sayısı

(Adet)

Oranı (%)

Sayısı

(Adet)

Oranı

(%)

2007

398

0,22

232

0,13

138

0,08

2013

198

0,41

52

0,11

84

0,17

2014

238

0,50

64

0,13

137

0,29

2015

186

0,38

48

0,10

106

0,22

2016

154

0,32

30

0,06

88

0,18

2017

205

0,41

32

0,06

118

0,24

Grafik-1 (Sözleşme İmzalayan Yabancı Yüklenici Sayısı ve Toplam Yüklenici Sayısına Oranı)

Çizelge-2 (Yabancı Yüklenicilerin Aldığı Sözleşme Tutarı ve Toplam Sözleşme Tutarına Oranı)

Yıllar

AB Ülkesi Şirketler

ABD Ülkesi Şirketler

Diğer Yabancı Ülke Şirketleri

Tutar

(TL)

Oran (%)

Tutar

(TL)

Oran (%)

Tutar

(TL)

Oran (%)

2007

3.793.150.000

6,22

62.520.000

0,10

454.497.000

0,75

2013

1.310.054.000

1,32

55.421.000

0,06

689.973.000

0,70

2014

975.251.540

0,92

64.973.500

0,06

674.717.770

0,64

2015

770.500.000

0,55

25.371.000

0,02

1.222.225.000

0,87

2016

864.388.000

0,51

12.945.000

0,01

1.582.907.000

0,93

2017

524.456.000

0,23

41.691.000

0,02

2.940.780.000

1,28

 

Grafik-2 (Yabancı Yüklenicilerin Aldığı Sözleşme Tutarı ve Toplam Sözleşme Tutarına Oranı)

 

SONUÇ VE ANALİZ:

Çizelgelerden ve Grafiklerden aşağıdaki sonuçları çıkmak mümkündür:

1. Kamu ihaleleri kapsamında, AB ve ABD Şirketlerin sözleşme yapma oranları ve sözleşme tutarları, azalmaktadır. Bu firmaların yerini ise Yerli Firmalar ile Diğer Ülke Firmalarının (Çin, G.Kore, İran, Rusya…) aldığı anlaşılmaktadır.

2. Kamu İhalelerinde etkinliği en fazla azalan ABD şirketleridir. 2017 yılında sözleşme yapan sadece ABD 32 firması kalmıştır. Bunların genel sözleşme içindeki payı ise sadece %0.02 dir!

3. Bu durumun, son yıllarda çıkarılan ve Yerli Ürün kullanılmasının teşvik edilmesi ile Yerli Ürünler ve Yerli İstekliler lehine uygulanan fiyat avantajının yol açtığı anlaşılmaktadır.

4.Yabancı şirketlerin azalmasının bir diğer açıklaması da, yabancı firmaların Türkiyede şube açıp, Türk Kanunlarına göre "Yerli İstekli" kapsamında değerlendirilmesidir. Herşeye rağmen, yabancı şirketler, mal alım ihalelerinde daha fazla etkin olup, %11.3 gibi bir paya sahiptir. (Bkz. Esra Çeviker GÜRAKAR, Kayırma Ekonomisi, 1. Baskı, İletişim Yayınları 2018- İstanbul, s.146) 12.07.2018

(Detaylı bilgi için KILIÇ HUKUK OFİSİ ile iletişime geçiniz.)