İHALE DEDEKTİFİNDEN BİR YAZI: KAMU İHALE İPTALİ ANALİZİ





 

KAMU İHALE İPTALLERİNİN ANALİZİ

İhale iptal gerekçelerini üçe ayırmak mümkündür;

1.İdareden Kaynaklanan Gerekçeler;

İhalenin iptalinde doğrudan gerekçeler;

İhale ilanı ve dokümanının (idari şartname, sözleşme tasarısı, teknik şartname, v.b.) uygun hazırlanmaması, ödeneğin yetersiz kalması, ihtiyacın ortadan kalkması, rekabetin sağlanamaması, ihale usulünün değiştirilmesidir.

İhalenin iptalindeki dolaylı gerekçeler; İhale yetkilisi ve İdarelerin ihale üzerinde kalan/kalması muhtemel isteklilerle sözleşme yapmaya yanaşmamaları ve diğer faktörlerdir.

2.İhaleye Katılanlardan Kaynaklanan Gerekçeler;

İhalenin iptalinde doğrudan gerekçeler; İhaleye teklif çıkmaması veya geçerli teklif verilmemiş olması, yaklaşık maliyetin üzerinde teklif verilmesi, ihale üzerinde kalan isteklilerin sözleşme imzalamamasıdır.

İhalenin iptalindeki dolaylı gerekçeler; ihale şartlarının kötüleşmesi, piyasadaki belirsizlikler, döviz kuru baskısı nedeniyle teklif verilememesidir.

3.KİK veya Mahkeme Kararları;

KİK veya Mahkeme kararları neticesinde ihalenin iptali söz konusu olmaktadır. KİK, yapılan itirazen şikayet başvuruları sonucu ihalelerin iptaline veya İdarelerin yaptığı ihale iptallerinin iptaline karar verebilmektedir. Örneğin 2017 yılında; 3.524 adet uyuşmazlık kararlarının %5,31’inde ihalenin iptal edilmesi yönünde, %1,22 idarelerce alınan ihalenin iptali kararlarının iptali yönünde karar vermiştir.

İhalelerin sayıları ve ihale iptal edilme yüzdeleri aşağıdaki çizelge ve grafiklerde gösterilmiştir:

Çizelge-1 (Yapılan Mal Alımı İhalelerinin İptal Edilme Oranı)

Yıllar

Yapılan Mal Alımı İhale Sayısı

İhale Tarihinden Sonra İptal Edilen İhale Sayısı

Mal Alımlarında İhale İptal Oranı (%)

2013

87.499

6.948

7,94

2014

83.607

6.432

7,69

2015

87.927

7.065

8,03

2016

86.065

6.174

7,17

2017

69.417

7.528

10,84

 

 

Çizelge-2 (Yapılan Yapım İşi İhalelerinin İptal Edilme Oranı)

Yıllar

Yapılan Yapım İşi İhale Sayısı

İhale Tarihinden Sonra İptal Edilen İhale Sayısı

Yapım İşi İhale İptal Oranı(%)

2013

29.440

3.958

13,44

2014

20.632

2.588

12,54

2015

25.287

3.183

12,59

2016

25.983

3.372

12,98

2017

24.480

3.794

15,50

 

 

Çizelge-3 (Yapılan Hizmet Alımı İhalelerinin İptal Edilme Oranı)

Yıllar

Hizmet Alımı İhale Sayısı

İhale Tarihinden Sonra İptal Edilen İhale Sayısı

Hizmet Alımı İhale İptal Oranı (%)

2013

58.287

7.435

12,76

2014

53.164

6.904

12,99

2015

50.515

7.251

14,35

2016

47.823

6.350

13,28

2017

40.903

8.732

21,35

 

 

Çizelge-4 (Yapılan Danışmanlık Alımı İhalelerinin İptal Edilme Oranı)

Yıllar

Danışmanlık Alımı İhale Sayısı

İhale Tarihinden Sonra İptal Edilen İhale Sayısı

Danışmanlık Alımı İhale İptal Oranı

2013

498

59

11,85

2014

476

55

11,55

2015

598

78

13,04

2016

566

55

9,71

2017

460

107

23,26

 

Çizelge-5 (KİK Tarafından Yapılan İhale İptali ve İhalenin İptalinin İptaline Yönelik Verdiği Kararların Oranı)

Yıllar

KİK İhale İptali

(Ad.)

KİK İhale İptali

(%)

KİK’nun İhaleyi İptal Eden İdarenin Kararını İptali (Ad.)

KİK’nun İhaleyi İptal Eden İdarenin Kararını İptali (%)

KİK’nun İhale İptalin Karar Verdiği İhale Oranı

2013

308

6,11

20

0,40

5,71

2014

288

6,77

21

0,49

6,28

2015

179

4,92

20

0,55

4,37

2016

113

3,42

25

0,76

2,66

2017

187

5,31

43

1,22

4,09

 

Çizelge-6 (İptal Edilen İhalelerin Toplam İhalelere Göre Oranı)

Yıllar

Yapılan Toplam İhale Sayısı

İptal Edilen Toplam İhale Sayısı

İhale İptal Oranı

(%)

2013

175.724

18.400

10,47

2014

157.879

15.979

10,12

2015

164.327

17.577

10,70

2016

160.473

15.951

9,93

2017

135.260

20.161

14,91

 

Grafik-1 (Son 5 Yıl İçerisindeki İhale İptalleri ve İhale Türlerine Göre Dağılımı)

SONUÇ VE ANALİZ:

Çizelgelerden ve Grafikten aşağıdaki sonuçları çıkmak mümkündür:

1. İhale iptallerinde en fazla artış 2017 yılında olmuştur. 2017 yılına kadar, yapılan her ihalenin iptal edilme olasılığı % 10 iken, bu oran 2017 yılında %15’ e çıkmıştır.

2.En az ve istikrarlı ihale iptal oranı mal alım ihalelerinde gerçekleşmiştir. Bunun nedeni kısa vadeli alımlar olması, teslim sürelerinin kısalığıdır. Buna rağmen 2017 yılında ortalama %3.5 oranında artış olmuştur.

3. Hizmet ihalelerindeki artış nedeni KHK ile taşeron işçilerin kadroya geçirilmesi ve akabinde birçok ihalenin iptal edilmesidir.

4. Yapım işleri ihaleleri iptal oranı da 2017 yılında diğer yıllara göre %2-3 artış göstermiştir. Bunun nedeni sözleşme sürelerinin uzun olması ve ekonomik belirsizlik ortamıdır.

5. İhale İptallerinde KİK kararlarının etkisi çok az olmuştur. Ancak KİK tarafından verilen ihale iptali oranı ise son iki yıldır düşmektedir. Bunun nedenleri araştırıldığında, değişik sebeplerin ortaya çıktığı bilinmektedir. 20.07.2018

(Detaylı bilgi için KILIÇ HUKUK OFİSİ ile iletişime geçiniz.)