1-Giriş

İhale türünün yanlış belirlenmesi, doğrudan ihalenin iptaline yol açan kritik bir hukuka aykırılıktır. Özellikle belediyeler tarafından gerçekleştirilen park, bahçe ve çevre düzenlemesi ihalelerinde, yapım işi ile hizmet alımı arasındaki sınırın karıştırılması, uygulamada sıkça rastlanmaktadır. Bu çalışmada, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı yasağı, işin niteliğinin belirlenmesi ve ihale iptaline yol açan hukuki gerekçeler incelenecektir.

2- Hizmet alımlarının, Yapım İşi Olarak İhale Edilmesi Mümkün mü?  

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 4’üncü maddesinde mal, hizmet ve yapım işleri açıkça tanımlanmış; 5’inci maddesinde ise bu ayrımın ihale sürecinin temel ilkeleriyle doğrudan bağlantılı olduğu vurgulanmıştır. Bu nedenle, ihale konusu işin türünün doğru belirlenmesi (mal, hizmet veya yapım), hem rekabetin sağlanması hem de hukuka uygunluk açısından kritik öneme sahiptir.
4734 sayılı Kanun’un 4’üncü maddesinde yapım işi; bir eserin ortaya konulmasına yönelik inşaat faaliyetleri olarak tanımlanırken, bakım, onarım ve benzeri süreklilik arz eden işler “hizmet alımı” kapsamında değerlendirilmektedir. Kamu İhale Genel Tebliği’nin 64’üncü maddesinde ise bir işin yapım işi sayılabilmesi için;

• Teknik proje gerektirmesi, 
• Mühendislik/müteahhitlik uzmanlığı içermesi, 
• Ağırlıklı olarak malzeme ve ekipman kullanımına dayanması, 
• Bir “eser” ortaya çıkarmasını, 

Önemli kriterler arasında saymıştır.  

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 78.1.3’üncü maddesi ise;

• Park ve bahçe bakım-onarım işleri, 
• Çim biçimi, sulama, budama, 
• Refüj ve yeşil alan bakımı, 

gibi işleri, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı olarak kabul eder. 

3-Somut Bir Olay ve Kamu İhale Kurulu Kararı 

Kamu İhale Kurulunun 26.03.2026 tarihli ve 2026/UY.II-938 sayılı kararına yansıyan somut olayda; ihale “yapım işi” olarak ihale edilmiş ancak birim fiyat teklif cetvelinde yer alan iş kalemleri incelendiğinde; bakım ve onarım ağırlıklı işler, süreklilik arz eden peyzaj faaliyetleri, işçilik yoğun uygulamalar, ön plana çıktığı görülmüştür. Bu durumun, Kanun’un 5’inci maddesinde yer alan; “Mal, hizmet ve yapım işleri aralarında doğal bağlantı olmadıkça birlikte ihale edilemez” ilkesine aykırılık oluşturduğu anlaşılmıştır.
Somut olayda idare tarafından yapılan bir diğer hata ise idarelere getirilen personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı yasağına aykırı davranmasıdır. Keza 4734 sayılı Kanun’un 62/e maddesi ile belediyeler ve bağlı kuruluşlarının personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı yapmaları kural olarak yasaklanmıştır. Bu yasağın amacı; kamu personel rejiminin ihlal edilmesinin önlenmesi, sürekli işlerin taşeron eliyle gördürülmesinin engellenmesi ve kamu kaynaklarının etkin kullanılmasıdır.  
Sonuç olarak, Kamu İhale Kurul kararına yansıyan somut olayda; ihale konusu işin önemli kısmının (park bakım, çim biçimi, ağaç budama ve sulama gibi) hizmet alımı işlerinden oluştuğu tespit edilmiştir. Ancak idare; ihaleyi yapım işi olarak gerçekleştirmiştir. Bu nedenle de Kamu İhale Kurulu ihaleyi iptal etmiştir. (Bk: Kamu İhale Kurulu’nun 26.03.2026 tarihli 2026/UY.II-938 sayılı kararı)

4- İdarenin Yaptığı Hukuka Aykırılıklar ve Değerlendirmemiz 

Kurul kararı tarafımızca değerlendirildiğinde, İdare;

• İşin niteliği hizmet alımı olmasına rağmen, yapım işi olarak ihaleye çıkmış, yani yanlış ihale türünü seçmiş, 
• İhale dokümanındaki işlerin önemli kısmının bakım-onarım ve süreklilik arz eden hizmetlerden oluşmasına rağmen, personel çalıştırma yasağını ihlal ederek, mevzuata açıkça aykırı davranmış, 
• Rekabet ve eşitlik ilkesinin zedelenmesine neden olmuştur. 

Dolayısıyla idare, yapım işi görünümü altında, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalesine çıkmıştır.  

Sonuç olarak idarelerin, karma nitelikli işlerde, ihale türünü belirlerken; yalnızca başlık veya genel tanımlara değil, işin fiili içeriğine, işçilik oranına ve süreklilik özelliğine uygun ihale yapmaları gerekmektedir. 15.04.2026

İlyas KILIÇ 

Kamu Yönetimi Uzmanı

İhale ve Sözleşme Hukuku Danışmanı