Hakkında Kamu Davası Açılan Kişiler İhalelere Katılabilir mi?

(Bir KİK Kararı İncelemesi) 

1. Kamu İhale Kurulu (KİK) kararına yansıyan uyuşmazlık konusu
Kamu İhale Kurulu (KİK) kararına yansıyan uyuşmazlık, hakkında resmî belgede sahtecilik suçu nedeniyle kamu davası açılan bir gerçek kişinin, kamu ihalesine katılıp katılamayacağı kapsamında ortaya çıkmıştır. (Bk: Kamu İhale Kurulunun 19.11.2025 tarihli 2025/UH.I-2475 sayılı kararı)
KİK kararı kapsamındaki olayda, ihalenin 6’ncı kısmı üzerinde bırakılan gerçek kişi istekli hakkında, daha önce resmî belgede sahtecilik suçundan kamu davası açıldığı ve bu davanın hâlen devam ettiği ileri sürülmüştür. Başvuru sahibi, ihale üzerinde bırakılan isteklinin, hakkında kamu davası açılmış olmasının ihaleye katılımı engelleyeceğini ileri sürmüştür. 

(Bk:https://www.kilichukuk.org/Sozluk/hakkinda-kamu-davasi-acilanlarin-ihaleye-katilmasi)

Bu başvuru, herhangi bir kişi hakkında 4734 sayılı Kanun kapsamındaki bir ihaleden dolayı, 17’nci maddede sayılan yasak fiil veya davranışlardan Türk Ceza Kanunu’na (TCK) göre suç teşkil eden eylem nedeniyle kamu davası açılan kişinin, yargılama sona erene kadar kamu ihalelerine katılıp katılamayacağını gündeme getirmiştir. (Bk: https://www.kilichukuk.org/Sozluk/yasak-fiil-veya-davranislar ) 

2. Somut olayın gelişimi 
İdare tarafından 13.10.2025 tarihinde açık ihale usulüyle “Öğrenci Taşınması İşi” ihalesi yapılmıştır. Başvuru sahibi, ihalenin 6’ncı kısmı üzerinde bırakılan M. G. hakkında resmî belgede sahtecilik suçundan kamu davası açıldığını ileri sürmüştür. İdare ise EKAP üzerinden yaptığı yasaklılık sorgulamalarında istekli hakkında yasaklılık kaydı bulunmadığını belirterek başvuruyu reddetmiştir.
Kamu İhale Kurumu, konuyu netleştirmek için … Asliye Ceza Mahkemesinden bilgi istemiştir. Mahkeme tarafından gönderilen belgelerden, iddianamenin kabul edildiği ve ihale üzerinde bırakılan istekli hakkında 17.04.2024 tarihinde resmî belgede sahtecilik suçundan kamu davası açıldığı, davanın da hâlen devam ettiği anlaşılmıştır.
İddianamede özetle, gerçekte yapılmamış işlere ilişkin iş deneyim belgeleri düzenlendiği, bu belgelerin usulsüz şekilde imzalanıp mühürlendiği ve belgelerin sahte olduğunu bilen şüphelilerin bu sahte iş deneyim belgeleriyle, taşıma ihalelerine girdikleri yönünde değerlendirmelere yer verilmiştir. 

3. Kamu İhale Kurulu kararı 
Kamu İhale Kurulu, 4734 sayılı Kanun’un 59’uncu maddesini esas alarak ve Kamu İhale Genel Tebliğini gözeterek inceleme yapmıştır. (Bk: Kamu İhale Kurulunun 19.11.2025 tarihli 2025/UH.I-2475 sayılı kararı) Bu maddeye göre, 4734 sayılı Kanun kapsamındaki ihalelerden dolayı 17’nci maddede belirtilen yasak fiil veya davranışlardan TCK’da suç teşkil eden fiil veya davranışlarda bulunanlar hakkında kamu davası açılmışsa, bu kişiler yargılama sonuna kadar kamu ihalelerine katılamazlar. (Bk: 4734 sayılı Kanun, m. 59)
Kamu İhale Genel Tebliğine göre, 4734 sayılı Kanun’un 17’nci maddesinde belirtilen yasak fiil ve davranışlar nedeniyle haklarında kamu davası açılan gerçek kişiler, tüzel kişiler, o işteki ortaklar ve vekiller, yargılama sonuna kadar Kanun kapsamındaki kurum ve kuruluşların ihalelerine katılamazlar. Ayrıca sermaye şirketlerinde sermayenin yarısından fazlasına sahip ortaklar ile teklifi imzalayan vekil ve temsilciler yönünden de sorgulama yapılmalıdır. (Bk: Kamu İhale Genel Tebliği, m. 28.2.)

Kurul, somut olayda isteklinin yalnızca EKAP’ta yasaklılık kaydı bulunmamasına dayanılmasını yeterli görmemiş, mahkeme nezdinde yaptığı incelemede, istekli hakkında ihale tarihi olan 13.10.2025’ten önce, yani 17.04.2024 tarihinde kamu davası açıldığını tespit etmiştir. Bu nedenle istekli, ihale tarihi itibarıyla ihaleye katılamayacak kişiler arasında kabul ederek; M.G. nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasına, ihaledeki bu aykırılığın düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte olduğuna ve ihalede düzeltici işlem belirlenmesine karar vermiştir. 

4. Kurul kararından firmaların alması gereken en önemli dersler nelerdir?
İhale işlemlerinde yaşanan her olay ve bu olaylar kapsamında alınan KİK kararları, ihaleye katılan firmalar için önemlidir. Keza alınan her ders, firmaların maddi ve manevi kayıplarını engelleyecektir. Aşağıda somut olayla ilgili alınması gereken önemli derslerden bahsedilecektir.

4.1. İhaleye katılımda, sadece ihale suçlarıyla bağlantılı kamu davasının olup olmaması gözetilmelidir
KİK kararından, hakkında herhangi bir suçtan kamu davası açılan herkesin ihaleye katılamayacağı anlamı çıkarılmamalıdır. Kararda anlaşılması gereken husus; “kamu davasının” 4734 sayılı Kanun kapsamındaki ihalelerden dolayı ve Kanun’un 17’nci maddesinde sayılan yasak fiil veya davranışlardan TCK’ya göre suç teşkil eden bir eylem nedeniyle açılmış olmasıdır. Bu nedenle aday ve isteklilerin aşağıdaki Tablo-1’deki hususları gözeterek ihalelere teklif vermeleri uygun olacaktır:

Tablo-1: Hakkında kamu davası olanların gözetmeleri gereken hususlar

4.2. İdareler kendilerine yapılan başvurularda, EKAP’taki yasaklılık kaydı ile yetinmemeli ilgili mahkeme ve savcılıktan belge istemelidir
Somut olayda idare, birden fazla tarihte EKAP yasaklılık sorgulaması yapmış ve yasaklılık kaydına rastlamamıştır. Ancak mahkeme yazısı ve iddianame, istekli hakkında ihale tarihinden önce kamu davası açıldığını göstermiştir. Kurul, bu nedenle teklifin değerlendirme dışı bırakılması gerektiğine karar vermiştir. 

Bu durum, özellikle savcılık veya mahkeme bildirimlerinin Kurum kayıtlarına geç intikal ettiği hallerde önemlidir. Kamu İhale Genel Tebliği’nde de haklarında kamu davası açılanlara ilişkin bilgilerin Cumhuriyet savcılıklarınca Kurum’a ivedilikle bildirilmesi gerektiği, bildirim tarihine kadar geçen sürede yapılan teyit işlemlerinin uyuşmazlık yaratabileceği belirtilmiştir. 

Bu nedenle idareler, somut ve resmî belgeye dayalı bir iddia varsa yalnızca EKAP sorgusuyla yetinmemeli; gerekirse ilgili mahkemeden veya savcılıktan bilgi istemelidir.

4.3. Sahte iş deneyim belgesi kullanımı ihalelerden yasaklanmayı gerektirir 
KİK kararında kamu davasının konusu, gerçekte yapılmamış işlere ilişkin iş deneyim belgelerinin düzenlenmesi ve bu belgelerin ihalelerde kullanılmasıdır. Bu tür eylemler, hem 4734 sayılı Kanun’un yasak fiil ve davranış hükümleri hem de TCK’daki resmî belgede sahtecilik hükümleri bakımından ağır sonuçlar doğurur. Bu nedenle aday ve isteklilerin ihalede sundukları iş deneyim belgelerinin;

• Gerçekten yapılmış işe dayanmasına, 
• Yetkili idare tarafından düzenlenmiş olmasına, 
• Belge tutarı, kabul tarihi ve iş kapsamının gerçeğe uygunluğuna, 
• EKAP kaydı ve doğrulama bilgilerinin birbirini teyit etmesine, 
• Özel sektöre ilişkin belgelerde sözleşme, fatura, SGK ve ödeme kayıtlarıyla uyumuna, özen göstermesi gerekir.

4.4. Yargılama sonuna kadar ihaleye katılım yasağının başlama tarihi
4734 sayılı Kanun’un 59’uncu maddesi bakımından ihale katılım engeli için her zaman kesinleşmiş mahkûmiyet kararı alınacağı anlamına gelmez. İlgili fiil nedeniyle kamu davası açılmış olması ve yargılamanın devam etmesi, ihalenin sağlıklı yürütülebilmesi için getirilen bir tedbir işlemidir. Kişiler hakkında açılan kamu davasının açılmasıyla, ihalelere katılım yasağı da başlamış olur. Bu nedenle aday ve istekliler, teklif vermeden önce yalnızca yasaklılık kaydını değil, kendileri, ortakları, temsilcileri ve vekilleri hakkında devam eden kamu davalarını da kontrol etmelidir.

4.5. Firmalar ihale tarihi itibariyle ortakları ve temsilcileri de kontrol edilmelidir
Kamu İhale Genel Tebliği kapsamında, yasaklılık ve kamu davası sorgulamaları yalnızca istekli tüzel kişiyle sınırlı tutulmamalı; sermaye şirketlerinde sermayesinin yarısından fazlasına sahip ortaklar, hisseleri toplamı şirket sermayesinin yarısından fazlasını oluşturan ortaklar ve teklifi veya sözleşmeyi imzalayan vekil ve temsilcilerin de kontrol edilmesi gerekmektedir. (Bk: Kamu İhale Genel Tebliği, m. 28.3 ve 30.5) 

4.6. Kamu davası açılan kişinin ihaleye katılması halinde yapılacak idari yaptırımlar 
Kamu İhale Genel Tebliği’nde, 6359 sayılı Kanun değişikliği sonrasında önemli  değişiklikler yapılmıştır. Hakkında kamu davası açılanlar, yargılama sonuna kadar ihalelere katılamaz; bu kişiler ihaleye katılmışsa teklifleri değerlendirme dışı bırakılır. Ancak bu durum, geçici teminatın gelir kaydedilmesi veya ayrıca yasaklama kararı verilmesini gerektirmez. Bu durum aşağıdaki Tablo-2’de özetlenerek anlatılmıştır:  

Tablo-1: Kamu davası açılan kişinin ihaleye katılması halinde yapılacak idari yaptırımlar

5. Sonuç ve Değerlendirme
Kamu İhale Kurulu’nun 19.11.2025 tarihli ve 2025/UH.I-2475 sayılı kararıyla birlikte, hakkında resmî belgede sahtecilik suçundan kamu davası açılan kişilerin ihalelere katılımı kapsamında, önemli bir hukuksal sonuç ortaya konulmuştur. Kurul kararında, ihale üzerinde bırakılan istekli hakkında 17.04.2024 tarihinde resmî belgede sahtecilik suçundan kamu davası açıldığını ve davanın devam ettiğini tespit etmiş, bu nedenle isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiğine karar vermiştir. 

Kararın ihaleye katılacak aday ve istekliler bakımından önemli sonucu ise; 4734 sayılı Kanun kapsamındaki yasak fiil veya davranışlardan TCK’ya göre suç teşkil eden eylem nedeniyle haklarında kamu davası açılmışsa, yargılama sonuna kadar ihalelere katılmaktan engelli durumuna geldikleridir. 

Bu nedenle firmalar, gerçek kişi istekliler, şirket ortakları, temsilciler ve vekiller bakımından yalnızca EKAP yasaklılık kaydını değil, devam eden kamu davalarını da teklif öncesinde dikkatle kontrol etmeleri önem arz etmektedir. Bu durumun TCK ve 4734 sayılı Kanun kapsamındaki sonuçlarının ise işin uzmanı hukukçu ve ihale danışmanlarından hukuki görüş alarak yapılmasının uygun olacağı değerlendirilmelidir. 

Ruhi ARSLAN

Kamu Yönetimi Uzmanı

Kamu İhale ve Sözleşme Danışmanı

Av. Işıl KILIÇ EROL  

Kamu İhale Sözleşmeleri Uzmanı

Kaynaklar:

1. Kamu İhale Kurulunun 19.11.2025 tarihli 2025/UH.I-2475 sayılı kararı
2. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu
3. 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu
4. Kamu İhale Genel Tebliği
5. https://www.kilichukuk.org/Sozluk/hakkinda-kamu-davasi-acilanlarin-ihaleye-katilmasi 
6. https://www.kilichukuk.org/Sozluk/yasak-fiil-veya-davranislar