İş Ortaklıklarının Elde Ettikleri İş Deneyimlerinin İhalelerde Değerlendirilmesi (KİK ve Mahkeme Kararı İncelemesi)
1- Giriş
Kamu ihalelerinde mesleki ve teknik yeterliğin en önemli göstergelerinden biri iş deneyimini gösteren belgelerdir. Özellikle, danışmanlık hizmet alımlarında, isteklilerin geçmişte gerçekleştirdikleri işlerden elde ettikleri deneyim, hem yeterlik kriterlerinin sağlanmasında hem de puanlama sistemlerinde belirleyici rol oynar. Ancak iş ortaklıkları bakımından iş deneyiminin nasıl değerlendirileceği, uygulamada sıklıkla uyuşmazlığa sebep olmakta; özellikle daha önce kurulmuş bir iş ortaklığından elde edilen iş deneyiminin, yeni bir ihalede nasıl kullanılacağı tartışma yaratmaktadır.
Bu bağlamda, örnek bir Kamu İhale Kurul kararı ile akabinde verilen idare mahkemesi kararı, iş ortaklıklarının önceki işlerden elde ettikleri iş deneyimlerini hangi şartlarla ve ne şekilde kullanabileceklerini ortaya koymak bakımından önem arz etmektedir.
2- Kamu İhale Kurul Kararına Konu Olan Somut Olay
Uyuşmazlık, DSİ 14. Bölge Müdürlüğü tarafından gerçekleştirilen danışmanlık hizmet alım ihalesinde, bir iş ortaklığının ön yeterlik değerlendirmesinde kısa listeye alınmaması üzerine başlamıştır. Başvuru sahibi iş ortaklığı, teknik ve mali kapasite bakımından yeterli puanı alması gerektiğini ileri sürmüş; buna rağmen idare tarafından yapılan puanlamada düşük puan verildiğini ve kısa listeye alınmadığını iddia etmiştir.
İdare ve devamında Kamu İhale Kurulu, iş ortaklığının sunduğu iş deneyim belgesini değerlendirirken, pilot ortağın iş ortaklığındaki hisse oranına düşen kısmı esas almış ve bu tutarın asgari iş deneyim tutarını karşılamadığı sonucuna ulaşmıştır. Bu nedenle, iş ortaklığının sunduğu belgeler yeterli bulunmamış ve kısa listeye dahil edilmemiştir.
Bunun üzerine başvuru sahibi tarafından açılan davada, Ankara 22. İdare Mahkemesi uyuşmazlığı incelemiş ve iş ortaklığının daha önce aynı ortaklık yapısı ve oranları ile gerçekleştirdiği bir işten elde ettiği iş deneyim belgesinin bulunduğunu tespit etmiştir. Mahkeme, bu belgenin toplam tutarı itibarıyla yeterli olduğunu ve hisse oranına göre bölünerek değerlendirilmesinin mevzuata aykırı olduğunu ortaya koymuştur.
3- Konuyla İlgili Mevzuat
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu ve Danışmanlık Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği, iş deneyiminin hangi esaslara göre değerlendirileceğini ayrıntılı şekilde düzenlemektedir.
Yönetmeliğin 38’inci maddesinde, iş ortaklıklarında pilot ortağın en az %70, diğer ortakların ise belirli oranlarda iş deneyimi sağlaması gerektiği kuralı getirilmiştir. Ancak aynı maddede yer alan istisnai düzenleme son derece önemli olup, iş ortaklığının ortakları tarafından daha önce aynı ortaklık yapısı ve oranları ile gerçekleştirilmiş bir işten elde edilen iş deneyim belgelerinin sunulması halinde, bu oran şartlarının aranmayacağı açıkça hükme bağlanmıştır.
Buna paralel olarak, iş deneyiminin değerlendirilmesine ilişkin hükümler, iş ortaklığının daha önce gerçekleştirdiği işlerde elde edilen deneyimin, ortakların hisse oranlarına bölünmeden, belge tutarı esas alınarak dikkate alınabileceğini ortaya koymaktadır. Ayrıca Kamu İhale Genel Tebliği’nde de aynı yönde düzenlemelere yer verilerek, bu tür durumlarda toplam iş deneyim tutarının esas alınması gerektiği vurgulanmaktadır.
4- Kamu İhale Kurulu'nun Değerlendirmesi
Kamu İhale Kurulu, somut olayda yaptığı değerlendirmede, iş ortaklığının sunduğu iş deneyim belgesini pilot ortağın hisse oranı çerçevesinde incelemiş ve bu kapsamda iş deneyim tutarının yetersiz olduğu sonucuna ulaşmıştır. Bu yaklaşımda, iş ortaklığının önceki işten elde ettiği toplam deneyim yerine, ortakların bireysel paylarının esas alındığı görülmektedir.
Kurul, bu değerlendirme sonucunda başvuru sahibinin iddialarını yerinde görmemiş ve iş ortaklığının kısa listeye alınmamasını hukuka uygun bulmuştur.
5- Mahkemenin Değerlendirmesi
Ankara 22. İdare Mahkemesi ise uyuşmazlığa farklı bir perspektiften yaklaşmıştır. Mahkeme, öncelikle iş ortaklığının daha önce aynı ortaklık yapısı ve oranları ile gerçekleştirdiği bir işten elde edilen iş deneyim belgesinin bulunduğunu tespit etmiştir. Bu tespitten hareketle, Danışmanlık Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 38’inci maddesinde yer alan istisnai düzenlemenin uygulanması gerektiğini belirtmiştir.
Mahkeme, bu tür durumlarda iş deneyim tutarının ortakların hisse oranlarına göre bölünmemesi gerektiğini, aksine belge tutarının tamamının dikkate alınmasının zorunlu olduğunu açıkça ifade etmiştir. Ayrıca Kamu İhale Genel Tebliği’nde yer alan düzenlemeler de bu yorumu destekler nitelikte değerlendirilmiştir.
Sonuç olarak Mahkeme, iş ortaklığının iş deneyiminin yanlış yöntemle değerlendirildiğini, bu nedenle yapılan puanlamanın hatalı olduğunu, bu nedenle de Kamu İhale Kurul Kararının hukuka aykırı olduğu gerekçesiyle dava konusu işlemi iptal etmiştir.
6- Sonuç ve Değerlendirmemiz
İncelenen kararlar birlikte değerlendirildiğinde, iş ortaklıklarının iş deneyimi belgesi sunumlarında önemli bir ayrımın bulunduğu görülmektedir. Genel kural, iş ortaklığında her bir ortağın belirli oranlarda iş deneyimi sağlamasıdır. Ancak istisnai durumda, daha önce aynı ortaklık yapısı ve oranları ile gerçekleştirilmiş bir işten elde edilen iş deneyimi söz konusu olduğunda, bu deneyimin ortakların hisse oranlarına bölünmeden değerlendirilmesi gerekmektedir.
Kamu İhale Kurulu’nun somut olayda bu istisnai düzenlemeyi göz ardı ederek genel kural üzerinden değerlendirme yaptığı, buna karşılık Mahkemenin mevzuatı sistematik ve bütüncül yorumlayarak sonuca ulaştığı görülmektedir.
Bu karar, uygulamada sıkça karşılaşılan bir hataya işaret etmektedir. İdarelerin ve ihale komisyonlarının, iş ortaklıklarına ait iş deneyim belgelerini değerlendirirken yalnızca oran esaslı bir yaklaşım benimsemeleri, mevzuatta yer alan istisnai düzenlemelerin ihmal edilmesine yol açabilmektedir.
Sonuç olarak, iş ortaklıklarının daha önce aynı yapı ve oranlarla gerçekleştirdikleri işlerden elde ettikleri iş deneyimlerini ihalelerde kullanmaları halinde, bu deneyimin bütün olarak dikkate alınması gerektiği; aksi yöndeki değerlendirmelerin ise hukuka aykırılık teşkil edeceği açıktır. Bu yaklaşım, hem rekabetin sağlanması hem de gerçek deneyimin doğru şekilde ölçülmesi bakımından kamu ihale hukukunun temel ilkeleriyle de uyumludur. 20.04.2026
Av. Işıl KILIÇ EROL
Kamu İhale Sözleşmeleri Uzmanı
Detaylı bilgi için KILIÇ HUKUK VE DANIŞMANLIK OFİSİ ile iletişime geçiniz: https://www.kilichukuk.org/iletisim
KAYNAKÇA:
3-Prof. Dr. Ozan CAN ve Işıl KILIÇ, Kamu İhalelerinde İş Deneyimini Gösteren Belgeler, Seçkin Yayınevi, Ankara 2023.
Nis
