Medikal Firmaları Puan Birimi Üzerinden Sözleşmeye Bağlanan Teşhis ve Tedaviye Yönelik Hizmet Alımındaki Fiyat Farkı Düzenlemesinde Nelere Dikkat Etmeli?

(Bir KİK Kararı İncelemesi) 

1. Kamu İhale Kuruluna yansıyan uyuşmazlık konusu olay
Kamu İhale Kuruluna yansıyan uyuşmazlık, idare tarafından yapılan 24 aylık puan karşılığı hizmet alımı ihalesinde, ihale dokümanındaki fiyat farkı düzenlemesinin mevzuata uygun olup olmadığı kapsamında ortaya çıkmıştır. F… Ltd. Şti., itirazen şikâyet başvurusunda; puan birimi üzerinden sözleşmeye bağlanan teşhis ve tedaviye yönelik hizmet alımlarında fiyat farkı düzenlemesinin, Hizmet Alımlarında Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esaslar’ın 7’nci maddesinin 11’inci fıkrasına göre yapılması gerekirken, idare tarafından yanlış şekilde aynı Esaslar’ın 5’inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendindeki formüle göre düzenleme yapıldığı şeklindedir. (Bk: Kamu İhale Kurulunun, 15.04.2026 tarihli 2026/UH.II-1110 sayılı kararı) 

Oluşan uyuşmazlığın esasını oluşturan sorunun, puan birimi üzerinden sözleşmeye bağlanan teşhis ve tedaviye yönelik hizmet alımlarında fiyat farkı; genel SUT (Bk: https://www.kilichukuk.org/Sozluk/sut ) fiyat farkına (formül) göre mi, yoksa puan farkı esas alınarak özel düzenlemeye göre mi hesaplanacaktır?

İdare, ihale dokümanında fiyat farkını şu formülle düzenlemiştir:

F = An x B x [(Sn / So) - 1]

Bu formül, Sağlık Uygulama Tebliği’nde fiyatları belli olan teşhis ve tedaviye yönelik hizmet alımlarında kullanılan formüldür. Ancak başvuruya konu ihale, doğrudan puan birimi üzerinden sözleşmeye bağlanan bir hizmet alımıdır. Bu nedenle Kurulun alacağı karar önem arz etmektedir.  

2. Somut olayın gelişimi 
Bayburt İl Sağlık Müdürlüğü tarafından 09.03.2026 tarihinde açık ihale usulüyle 2026/120668 İKN’li ihale gerçekleştirilmiştir. İhale konusu iş, Bayburt Devlet Hastanesi Laboratuvarı ve Halk Sağlığı Laboratuvarı için 24 aylık puan karşılığı hizmet alımıdır. İdari Şartnamede işin tamamı için teklif verileceği, yani ihalenin kısmi teklife kapalı olduğu düzenlenmiştir. 

Aşağıda özetlendiği gibi ihalenin birim fiyat teklif cetvelinde iki ana grup yer almıştır:

EK-1 kararın 5’inci sayfasındaki teklif cetvelinde, personel kalemlerinin ay üzerinden; laboratuvar hizmetlerinin ise puan üzerinden düzenlendiği görülmektedir. Bayburt Devlet Hastanesi Laboratuvarı için 125.029.159,27 puan, Halk Sağlığı Laboratuvarı için ise 38.164.226,17 puan öngörülmüştür. 

İdari Şartnamenin 43’üncü maddesinde ve Sözleşme Tasarısının 14’üncü maddesinde fiyat farkı düzenlemesi yapılmış; bu düzenlemede fiyat farkının F = An x B x [(Sn / So) - 1] formülüne göre hesaplanacağı belirtilmiştir. Ayrıca teklif cetvelinde yer alan personel için asgari ücret değişiklikleri nedeniyle Fiyat Farkı Esaslarının 6’ncı maddesine göre fiyat farkı hesaplanacağı da düzenlenmiştir. 

Genel Teknik Şartnamede ise ödemelerin sonuç karşılığı üzerinden yapılacağı, her ayın ilk haftasında otomasyon üzerinden raporlanan test sayılarının firmaya verileceği, firmanın buna göre fatura keseceği ve SUT’ta değişiklik olması halinde fiyat farkı hesaplanacağı belirtilmiştir. 

Başvuru sahibi, puan birimi üzerinden sözleşmeye bağlanan teşhis ve tedaviye yönelik hizmet alımlarında, fiyat farkının genel SUT fiyat formülüne göre değil, uygulama ayındaki puan ile ihale tarihindeki puan arasındaki fark esas alınarak hesaplanması gerektiğini belirterek idare ile uyuşmazlığa düşmüştür.  

3. Kamu İhale Kurulunun kararı
Kamu İhale Kurulu, başvuru sahibinin iddiasını incelerken öncelikle mevzuata atıfta bulunarak bazı tespitler yapmıştır.  Hizmet Alımlarında Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esaslar’ın 5’inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde, Sağlık Uygulama Tebliği’nde fiyatları belli olan teşhis ve tedaviye yönelik hizmet alımları için F = An x B x [(Sn / So) - 1] formülü düzenlenmiştir. Ancak aynı Esaslar’ın 7’nci maddesinin 11’inci fıkrası, puan birimi üzerinden sözleşmeye bağlanan teşhis ve tedaviye yönelik hizmet alımları için özel bir kural getirmektedir. Buna göre bu tür alımlarda 5’inci madde hükümleri uygulanmaz; ilgili hizmetin uygulama ayındaki puanı ile ihale tarihindeki puanı arasındaki farktan kaynaklanan fiyat değişimleri fiyat farkı olarak ödenir veya kesilir. 

Bu özel düzenlemede ayrıca, Sağlık Uygulama Tebliği’nde ödemeye esas olarak belirlenen katsayının artırılması veya azaltılmasından kaynaklanan fiyat değişimleri için ayrıca fiyat farkı hesaplanamayacağı belirtilmiştir. Eğer ihale dokümanında personel sayısı belirlenmiş ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı düzenlenmişse, ayrıca 6’ncı maddeye göre işçilik fiyat farkı düzenlemesine de yer verilmelidir.

Kurul, somut ihalenin puan birimi üzerinden sözleşmeye bağlanan teşhis ve tedaviye yönelik hizmet alımı olduğunu tespit etmiştir. Bu nedenle fiyat farkı düzenlemesinin 7’nci maddenin 11’inci fıkrasına göre yapılması gerekirken, idare tarafından 5’inci maddedeki formüle göre düzenleme yapılmasını mevzuata aykırı bulmuştur.
Sonuç olarak Kurul, fiyat farkı düzenlemesindeki aykırılıkların düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte olduğunu belirterek, 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesi uyarınca ihalenin iptaline karar vermiştir. 

4. Kurul kararından medikal firmalarının almaları gereken dersler 
Kamu ihalelerinde önemli olan ihaleye katılmak değil, ihale üzerine yapılacak firmaların, sözleşme konusu edimi gerçekleştirip gerçekleştiremeyecekleridir. Öncelikle fiyat farkı uygulamaları, sözleşme imzalayan firmaların yapacakları işin karşılığını alıp alamayacakları konusunda da önemlidir. Kurul kararı kapsamında yaptığımız inceleme sonucunda, medikal firmalarının fiyat farkı kapsamında dikkat etmeleri gereken tespitler müteakip maddelerde düzenlenmiştir;

4.1. İhale dokümanı ile Fiyat Farkı Esaslarının uyuşup uyuşmadığı kontrol edilmelidir
Bu kapsamda medikal firmalar ihale dokümanını incelerken fiyat farkı düzenlemesinin mevzuata uygun olup olmadığını da kontrol etmelidir. Keza sözleşme süresi 365 takvim gününü aşan hizmet alımlarında tüm girdiler için fiyat farkı hesaplanması zorunludur. Medikal firmalarının ihale dokümanında fiyat farkıyla ilgili incelemeleri gereken diğer bir husus ise fiyat farkının hangi esas ve usullere göre belirlendiğidir. 

4.2. Puan karşılığı sağlık hizmetlerinde 5’inci madde ile 7/(11) ayrımı iyi yapılmalıdır
Kurul kararından medikal firmalarının almaları gereken en önemli derslerden bir diğeri her teşhis ve tedaviye yönelik hizmet alımı için otomatik olarak F = An x B x [(Sn / So) - 1] formülünün uygulanmayacağıdır. 

Eğer iş SUT’ta fiyatı belli olan teşhis ve tedavi hizmeti olarak fiyat üzerinden düzenlenmişse, 5’inci maddedeki formül gündeme gelebilir. Ancak iş puan birimi üzerinden sözleşmeye bağlanmışsa, 7’nci maddenin 11’inci fıkrası uygulanır. Hatalı fiyat farkı düzenlemesi; sözleşme sürecinde maliyet hesaplamasını olumsuz etkileyerek yükleniciye yapılacak ödeme tutarını değiştirmekte ve uyuşmazlıklara yol açmaktadır.  

4.3. SUT katsayısı değişikliği ile puan değişikliği birbirinden ayrılmalıdır
Puan birimi üzerinden sözleşmeye bağlanan teşhis ve tedaviye yönelik hizmet alımlarında fiyat farkı, uygulama ayındaki puan ile ihale tarihindeki puan arasındaki fark üzerinden hesaplanır. Buna karşılık, SUT’ta ödemeye esas katsayının artırılması veya azaltılmasından kaynaklanan fiyat değişimleri için ayrıca fiyat farkı hesaplanmaz. 

4.4. Personel kalemleri varsa işçilik fiyat farkı ayrıca kontrol edilmelidir
Somut ihalede birim fiyat teklif cetvelinde personel kalemleri de yer almaktadır. İdari Şartname ve Sözleşme Tasarısında, teklif cetvelinde yer alan personeller için asgari ücretteki değişiklikler nedeniyle Fiyat Farkı Esasları’nın 6’ncı maddesine göre fiyat farkı hesaplanacağı düzenlenmiştir. 

Bu nedenle puan karşılığı hizmet alımlarında firmalar, yalnızca puan esaslı fiyat farkına değil, varsa personel kalemlerine ilişkin işçilik fiyat farkına da bakmalıdır. Özellikle, İhale dokümanında personel sayısı belirlenerek haftalık çalışma saatinin tamamının idare için kullanılacağı düzenlenen hizmet alımlarında süreye bakılmaksızın asgari ücret değişiklikleri, SGK primleri, yol, yemek, ulusal bayram ve genel tatil çalışmaları gibi unsurlar maliyet hesabında ayrı ayrı değerlendirilmelidir.

4.5. Fiyat farkı düzenlemesi sözleşmeden sonra değiştirilemez
Sözleşme Tasarısı’nda fiyat farkına ilişkin esas ve usullerin sözleşme imzalandıktan sonra değiştirilemeyeceği açıkça düzenlenmiştir. Bu nedenle firmalar, “sözleşme aşamasında düzeltilir” düşüncesiyle hareket etmemelidir. Fiyat farkı maddesi hatalıysa, bu hata ihale dokümanı aşamasında şikâyet edilmelidir. 

4734 sayılı Kanun’un başvuru sistemi bakımından dokümana yönelik hukuka aykırılıklar süresinde şikâyet ve itirazen şikâyet konusu yapılmalıdır. Aksi halde, sözleşme imzalandıktan sonra yanlış fiyat farkı düzeltilmesi çoğu durumda mümkün olmayacaktır.

5. Sonuç ve değerlendirmemiz
Kamu İhale Kurulu’nun 15.04.2026 tarihli ve 2026/UH.II-1110 sayılı kararı, özellikle sağlık sektöründeki puan karşılığı hizmet alımı ihaleleri açısından önemli bir karardır. Kurul, puan birimi üzerinden sözleşmeye bağlanan teşhis ve tedaviye yönelik hizmet alımlarında fiyat farkı düzenlemesinin, SUT fiyat değişimlerine bağlı formüle göre değil, Hizmet Alımlarında Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esaslar’ın 7’nci maddesinin 11’inci fıkrasına göre yapılması gerektiğini açıkça ortaya koymuştur. Anılan KİK kararının firmalar açısından en önemli sonucu; puan karşılığı sağlık hizmeti alımlarında hatalı fiyat farkı düzenlemesinin, sözleşmenin uygulamasında medikal firmalarının zararına neden olabilecek çok önemli bir ihale dokümanı hatası olmasıdır. Bu nedenle medikal firmalar, hizmet alımı ihalelerinde teklif vermeden önce fiyat farkı maddesini, işin niteliğini, sözleşme süresini, puan/fiyat ayrımını, işçilik kalemlerini ve kabul-hakediş düzenlemelerini birlikte değerlendirmelidir. 

Medikal firmaların yukarıda saydığımız hususları daha profesyonel incelemeleri, uygun zamanda idareye ve Kamu İhale Kurumuna başvuru yapabilmeleri için işin uzmanı kişilerden teknik ve hukuksal yardım almalarını tavsiye ediyoruz.    

Dr. Emrah KESGİN

Maliye ve Vergi Uzmanı

Av. Işıl KILIÇ EROL

Kamu İhale Sözleşmeleri Uzmanı 

Kaynaklar:

1-Kamu İhale Kurulunun, 15.04.2026 tarihli 2026/UH.II-1110 sayılı kararı 

2- Hizmet Alımlarında Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esaslar

3- Sağlık Uygulama Tebliği

4- https://www.kilichukuk.org/Sozluk/sut

5- https://www.kilichukuk.org/iletisim