I-Danıştay Kararının Konusu 
Kıst; pay veya hisse anlamına gelmektedir. Kıst amortisman ise, mevzuatta belirlenen yıpranma payına ait süresinin, belirli bölümüne denk gelen kısmıdır.
Araç kiralama hizmet alım ihalelerinde, sınır değerin altında teklif veren ve kendisine aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamında amortisman giderlerinin açıklaması istenilen şirketlerin bilmesi gereken iki unsur bulunmaktadır: Bu iki husus; aşırı düşük açıklama yapılırken, araçlar için “tam amortisman” mı, yoksa “kıst amortisman” hesaplaması mı yapılacağıdır?
Bu önemli husus kapsamında, ihale mevzuatında doğrudan bir açıklama bulunmamaktadır. Bu nedenle konu Kamu İhale Kurul kararlarının dava edilmesi sonucu alınan Danıştay kararı gözetilerek açıklanacaktır. Ayrıca, konuyla ilgili aksaklıkların ne şekilde giderilmesi gerektiği ile ilgili önerilerimiz de sunulacaktır.

II- Danıştay Kararına Neden Olan Şikâyet Süreci ve Kamu İhale Kurulunun Kararı
N…Müdürlüğü tarafından, 24.06.2025 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Belediye Hizmetlerinde Kullanılmak Üzere Araç Kiralanması Hizmeti” ihalesine ilişkin olarak 3F … Ltd. Şti., 09.07.2025 tarihli dilekçe ile “Teknik Şartname’de belirtilen teknik özellikleri sağlamayan araçların amortisman maliyeti üzerinden açıklama yapıldığı, kendi malı olan araçlardan bazılarına ait maliyetlerin satın alma fiyat teklifi ile açıklamasının kabul edilemeyeceği, ihale tarihi itibariyle sahip olunmayan amortisman avantajına satın alma fiyat teklifi alınarak bu fiyat teklifindeki değere amortisman oranı uygulanmak suretiyle sahip olunmasının mümkün olmadığı, araçların çalışacağı gün sayısı üzerinden hesaplanamayacağı, amortisman maliyetinin 2 yıl üzerinden açıklanması gerektiği, ayrıca Teknik Şartname’de belirtilen koltuk sayılarına aykırı ve eksik araç, sefer sayısı ve gün sayısı üzerinden kiralama maliyeti ile kiralama süreleri ile araçların iş süresince çalışacakları toplam süreler dikkate alınmadan yapılan açıklamanın mevzuata uygun olmadığı, araçlar için kiralama fiyat teklifi alındığı, ancak fiyat teklifi veren firmanın verdiği teklif ettiği sayıda aracı olduğuna ilişkin belgelerin (araçların markaları, plakaları, modelleri, kapasiteleri, ruhsatları) sunulmadığı” iddiaları kapsamında itirazen şikâyet başvurusunda bulunmuştur.  
Sorunlu konuyu Kamu İhale Kurulu, ihale mevzuatı kapsamında değerlendirmiştir. Kurul özetle aşağıdaki kararı almıştır:  Açıklamaya ilişkin ön yazıda ihale konusu işte çalıştırılacak olan 66 adet araçtan 25’inin şirketin kendi malı olduğu, söz konusu araçlara ilişkin amortisman bedellerinin SMMM’leri tarafından hesaplanarak “amortisman hesabı ve envanter listesinin” sunulduğunun beyan edildiği, söz konusu sunulan liste incelendiğinde, 7 adet pick up-çift kabin, 5 adet kamyonet, 12 adet minibüs ve 1 adet otobüse ilişkin marka-model, plaka ve amortisman bedelinin belirtildiği, amortisman oranının % 20, araç faydalı ömrünün 5 yıl olarak alındığı ve toplam 8.108.535,76 TL amortisman bedeli öngörüldüğü görülmektedir.
Ayrıca anılan listede söz konusu araçların Teknik Şartname’de belirtilen teknik özellikleri sağladığı, belirtilen araçların anılan isteklinin aktifinde bulunduğu ve amortisman hesabının yapıldığına dair şirket SMMM beyanının bulunduğu ve söz konusu beyanın SMMM tarafından imzalanıp kaşelendiği, ayrıca listenin şirket yetkilisi tarafından da imzalanıp kaşelendiği ve araçlara ait ruhsatların sunulduğu görülmektedir. Ancak başvuru konusu ihaleye ilişkin işin 01.08.2025 – 31.12.2026 tarihleri arasında toplam 17 aylık süreli olduğu, anılan istekli tarafından öngörülen amortisman maliyetinin 17 aylık olduğu tespit edilmiştir.
213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nun 320’nci maddesinde, faaliyetleri kısmen veya tamamen binek otomobillerinin kiralanması veya çeşitli şekillerde işletilmesi olanların bu amaçla kullandıkları binek otomobilleri hariç olmak üzere, işletmelere ait binek otomobillerinin aktife girdiği hesap dönemi için ay kesri tam ay sayılmak suretiyle kalan ay süresi kadar amortisman ayrılacağı hüküm altına alınmıştır.
Bahse konu olan 7 adet pick upçift kabin, 5 adet kamyonet, 12 adet minibüs ve 1 adet otobüse ilişkin 17 aylık süre içerisinde hesaplanan amortisman bedelinin “kıst amortisman” kavramı kapsamında olduğu, söz konusu amortisman türünün yalnızca binek araçlar için hesaplanan ve dönem içerisinde edinilen bir binek aracın, dönem sonunda alındığı yılın tamamı için değil, o dönem içinde kullanıldığı zamana kadar amortisman ayrılması ile hesaplanan bir amortisman türü olduğu, söz konusu maddeden de, “kıst amortisman” uygulamasının yalnızca işletmelerin aktifinde kayıtlı binek otomobillerine münhasır olduğu, binek otomobilleri dışında kalan amortismana tabi araçlar için aktife alındıkları yılda tam amortismanın hesaplanması gerektiği anlaşılmaktadır. Dolayısıyla açıklanan Kanun hükümleri gereğince anılan istekli tarafından 17 aylık hesaplanan ve teklif maliyetine eklenen binek araçlara ilişkin olmayan amortisman bedelinin 2 yıl baz alınarak yapılması gerekirken 17 aylık olarak hesaplanmasının mevzuata aykırı olduğu tespit edilmiştir.
….Yapılan inceleme ve yukarıda yer verilen tespitler neticesinde, idare tarafından ihale üzerinde bırakılan istekli M.A.T…. Tic. Ltd. Şti.ye gönderilen aşırı düşük sorgulama yazısında … 7 adet pick upçift kabin, 5 adet kamyonet, 12 adet minibüs ve 1 adet otobüse ilişkin amortisman payının, mevzuat gereğince, söz konusu araçların binek araç çeşidi kapsamında olmaması sebebiyle 2 yıl dikkate alınarak tam amortismanın hesaplanması gerekirken, işin süresi olan 17 aylık süre için öngörülen “kıst amortisman” hesaplamasının mevzuata aykırı olduğu, bu nedenle söz konusu isteklinin açıklamasının mevzuata uygun olmadığı anlaşıldığından başvuru sahibinin amortisman hesaplanmasına ilişkin iddiasının yerinde olduğu sonucuna ulaşılmıştır. (Bkz. Kamu İhale Kurulu’nun 30.07.2025 tarihli 2025/UH.I-1637 sayılı kararı). 

III- Danıştay Kararı 
Şikayet sahibi istekli, konuyu yargıya taşımıştır. Nihayetinde Danıştay, konuyu ele alarak, gerekçeli kararını yayımlamıştır:
Danıştay 13. Dairesinin 03.12.2025 tarih ve E:2025/2543, K:2025/3766 sayılı kararında; 4734 sayılı Kanun'a göre gerçekleştirilen ihalelerde aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesindeki temel amaç, ihaleye katılan isteklilerce teklif edilen fiyatın gerçekçi bir maliyete dayanıp dayanmadığının tespit edilmesi ile teklif edilen fiyatlarla ihale konusu işin/alımın gerçekleştirilip gerçekleştirilemeyeceğinin belgelendirilmesi suretiyle ortaya konulmasıdır.
Bu durumda, her ne kadar Kurulca, ihaleye konu işin toplam 17 aylık süreli olduğu, davacı tarafından öngörülen amortisman maliyetinin 17 aylık olduğu, bahse konu 25 araca ilişkin 17 aylık süre içerisinde hesaplanan amortisman bedelinin "kıst amortisman" kavramı kapsamında olduğu, ancak 213 sayılı Kanun'un 320. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca söz konusu "kıst amortisman" türünün yalnızca binek araçlar için hesaplanan ve dönem içerisinde edinilen bir binek aracın, dönem sonunda alındığı yılın tamamı için değil, o dönem içinde kullanıldığı zamana kadar amortisman ayrılması ile hesaplanan bir amortisman türü olduğu ve sadece işletmelerin aktifinde kayıtlı binek otomobillerine münhasır olduğu, davacı tarafından 17 aylık hesaplanan ve teklif maliyetine eklenen binek araçlara ilişkin olmayan amortisman bedelinin 2 yıl baz alınarak yapılması gerekirken 17 aylık olarak hesaplanmasının mevzuata aykırı olduğu yönünde karar verilmiş ise de, söz konusu 25 araca ilişkin amortisman hesabının 17 ay veya 2 yıl üzerinden yapılacak olmasının vergi mevzuatı kapsamında değerlendirilmesi gereken bir husus olduğu, anılan 320. maddenin bir aracın aktife girdiği yıl ne kadar vergi gideri olarak gösterilebileceğini belirleyen bir mali düzenleme olduğu, kamu ihale hukuku kapsamında aşırı düşük teklif açıklamasının amacının ise teklif edilen fiyatın gerçekçi bir maliyete dayanıp dayanmadığının ve taahhüdün yerine getirilip getirilmeyeceğinin tespit edilmesi olduğu dikkate alındığında, ihalede sunulan teklifin, hizmetin fiilen yerine getirilmesi için gerekli olan giderleri (yıpranma payı dahil) yansıtması gerektiği, 17 aylık bir kiralama hizmeti için araçların 17 aylık fiili amortismanını maliyet olarak göstermenin, ticari ve ekonomik gerçeklikle örtüştüğü, araçların kullanım süresiyle orantılı amortisman maliyeti gösterilmesinin aşırı düşük teklif açıklamasının maddi gerçeklik amacına da uygun olduğu, dolayısıyla davacı tarafından söz konusu 25 araca ilişkin sunulan amortisman hesabına yönelik aşırı düşük teklif açıklamasında mevzuata aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Bu itibarla, itirazen şikâyet başvurusunun kabulü ile ihale üzerinde bırakılan davacı şirket tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının reddedilerek teklifinin değerlendirme dışı bırakılması yönünde düzeltici işlem belirlenmesine ilişkin dava konusu Kurul kararında hukuka uygunluk, davanın reddine dair İdare Mahkemesi kararında ise hukuki isabet bulunmamaktadır.”  

IV. Değerlendirmemiz 
Kıst amortisman kapsamında ihale mevzuatında, yeterli açıklama bulunmamaktadır. Bu nedenle Danıştay’ın, VUK kapsamında aldığı kararlar, uygulamada emsal teşkil etmeye devam edecektir.  
Böylece isteklilerin; sadece belirli dönem için çalıştıracakları araçlar için VUK kapsamında tüm yılı kapsayacak amortisman giderlerini açıklamak zorunda kalmalarının önüne geçilmiştir. Başka bir anlatımla Danıştay kararı, uygulamadan kaynaklanan aksaklığı gidermiş, açıklamalarda sadece sözleşme süresinin ele alınmasını sağlayarak, teklif fiyatlarının daha gerçekçi hazırlanmasını sağlayarak, kamu zararına engel olmuştur. 02.02.2025

KILIÇ HUKUK VE DANIŞMANLIK OFİSİ

Daha fazla bilgi edinmek için iletişime geçiniz. 

Tel: 0 312 285 96 00- 0545 285 96 00