Kamu İhale Kurulunun Görüş Almadan Karar Veremeyeceği Durumlar 

I-Dava Konusu Olayın Gelişimi 
Diyarbakır İl Sağlık Müdürlüğü tarafından 20.02.2024 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Müdürlüğümüze Bağlı Sağlık Tesislerine Ait 20 Ay Süreli 10 Kısım Sonuç Karşılığı Laboratuvar (Biyokimya) Hizmet Alımı İşi” ihalesine ilişkin olarak İ… A.Ş. tarafından 21.10.2024 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.  
Yapılan itirazen şikâyet başvurusunda özetle; “İhale sürecinde yapılan demonstrasyon işleminin mevzuata uygun olmadığı” iddialarına yer verilmiştir.
Kamu İhale Kurulu ise; “...Numune değerlendirmesine ya da demonstrasyona dayalı olarak alınan ihale kararlarına ilişkin itirazen şikâyet başvurularında Kurum tarafından; idarece, yukarıda yer verilen iş ve işlemlerin usulüne uygun biçimde yerine getirilip getirilmediği ve numune değerlendirme/demonstrasyon tutanağında yer verilen tespitlerle, alınan ihale kararı arasında uyuşmazlık bulunup bulunmadığı yönlerinden inceleme yapılmak suretiyle başvurunun sonuçlandırılması gerekmektedir. Zira değerlendirmeye ilişkin tutanak içeriğinin uygunluğuna ve dolayısıyla alınan ihale komisyonu kararı sonucunda alımı yapılacak ürünlerin istenen teknik kriterleri sağlayıp sağlamadığına ilişkin usulüne uygun olarak yapılmış numune değerlendirmesi/demonstrasyon işlemlerinde yetki ve sorumluluk, ihale işlemlerini yürütmekle görevli ihale komisyonuna aittir.

Bu kapsamda yapılan inceleme ve tespitler neticesinde söz konusu ihalede teklif edilen ürünlere ilişkin demonstrasyon işleminin yapıldığı ve N…Ltd. Şti teklif etmiş olduğu ürünlerin Teknik Şartname’ye uygunluğunun tespitinin yapıldığı, yapılan demonstrasyonda ihalede teklif edilen kitin (EV3742) cihaza tanıtıldığında cut-off değerlerinin Sağlık Bakanlığı’nın belirlemiş olduğu değerlerde olduğu belirlemesinin de yapıldığı, yapılan demonstrasyon değerlendirmelerinin tutanak altına alındığı, tutulan tutanakta ihale komisyonunun üç uzman üyesinin de imzalarının yer aldığı görüldüğünden idare tarafından yapılan işlemlerde mevzuata aykırılık olmadığı anlaşılmış ve başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.” yönünde karar vererek, başvuruyu reddetmiştir. (Bkz. Kamu İhale Kurulunun 20.11.2024 tarihli ve 2024/UH.II-1460 sayılı kararı)  

II-Kurul Kararının İptali Yönündeki Danıştay Kararı 
Kurul kararı, istekli tarafından dava konusu yapılmıştır. Dava sürecinin sonunda Danıştay tarafından verilen kararda “Aktarılan mevzuattan, ihale kapsamında alınacak kararların ve yapılacak işlemlerin ihale komisyonu tarafından yapılacağı, bu kararlara karşı yapılan şikayet başvurusunun reddedilmesi üzerine yapılan itirazen şikayet başvurularının davalı idare tarafından inceleneceği, Kurulun gerekli gördüğü takdirde bu inceleme kapsamında özel uzmanlık gerektiren teknik hususlarla ilgili olarak ihtisas sahibi kamu veya özel hukuk tüzel kişileri ile gerçek kişilerin görüşüne başvurabileceği anlaşılmaktadır.

Uyuşmazlık konusu ihale kapsamında idarenin gerek görmesi halinde demonstrasyon yaptıracağı ve teklif edilen cihazla tam uyumlu kitlerin idrar cut-off değerlerinin (eşik konsantrasyonlar) Sağlık bakanlığı genelgesine uygun olarak sağlanması gerektiği görülmektedir. 

Dosyanın incelenmesinden, dava konusu ihalenin 8. kısmına ilişkin 3 teklif verildiği, davacının ve Alice şirketinin tekliflerinin yaklaşık maliyetin üzerinde kaldığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, anılan kısmın N… şirketinin üstünde bırakıldığı, davacı tarafından yapılan itirazen şikayet başvurusu üzerine davacının iddialarının açıklığa kavuşturulması için şartnamelere uygun şekilde demonstrasyon yapılması gerektiği yönünde 05/06/2024 tarih ve 2024/UH.II-742 sayılı Kurul kararıyla düzeltici işlem belirlenmesine karar verildiği, bunun üzerine idare tarafından yapılan demonstrasyon sonrasında davacıya tebliğ olunan 11/07/2024 tarihli yazı ile, N… şirketinin cihazının uygun olduğunun görüldüğü, demonstrasyon sonucunda 11/03/2024 tarih ve 18 sayılı ihale komisyonu kararında değişikliği gerektirecek herhangi bir sonuç ortaya çıkmadığından bahisle yeni bir komisyon kararı alınmadığı ve N… şirketinin sözleşmeye davet edildiğinin bildirildiği, davacı tarafından, idarece yapılan demonstrasyonun değerlendirilmesine ilişkin Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Biyokimya Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Çiğdem Karakükcü'nün uzman görüşüne başvurulduğu, 11/10/2024 tarihli şikayetin reddi işlemine yönelik yapılan itirazen şikayet başvurusunda 05/08/2024 tarihli uzman görüşüne ilişkin raporun başvuru ekinde Kuruma sunulduğu görülmüştür.

05/08/2024 tarihli uzman görüşünde; " 1- R…x firmasına ait... üreticinin sunmuş olduğu orjinal katalogda (DOA I plus Katalog No EV3742) analitlerin hangi cut-off değerlerine göre valide edildiğinin belirtilmediği, ancak demonstrasyon raporunda sunulan DOA I plus Katalog No. EV3742 Rev-B'de. “seçilen kesme değerleri Tablo 1'de sunulmuştur” ifadesi kullanılmakla birlikte kitin bu cut-off değerleri için valide edildiği bilgisinin yer almadığı, 2- Üreticinin, birisi diğerinin revize formu olduğu düşünülen iki farklı katalog sunması, kataloğun Türkçe versiyonda hatalı yazımların olması, tablo altındaki referanslara metin içinde atıfta bulunulmaması ve orjinal versiyonda bu referansların yer almaması; orijinal kataloğun İngilizce versiyonu (Katalog No. EV3742) 26 sayfadan oluşurken, raporda sunulan Türkçe versiyonun sadece 3 sayfa olması, bu sayfalardan ilk ikisi orjinalle aynı formatta birebir tercüme edilirken 3. sayfanın orjinalden tamamen farklı olarak ölçüm aralıklarını içeren bir tablodan oluşması, R…gy web sayfası incelendiğinde... sunulan belgelerde bir manupilasyon yapılmış olabileceği şüphesini doğurduğu, 3- Demonstrasyon çalışmalarının uluslararası kılavuzlarla belirlenen kriterler doğrultusunda eksiklikler içerdiği, özellikle çalışmaların az sayıda pozitif numune ile yapılması, pozitif örneklerde CV hesaplanmaması, çalışmaların tek bir günde yapılmış olmasının önemli eksiklikler olduğu, ayrıca demonstrasyon çalışmalarının önemli bir kompenenti olan cihaz karşılaştırmasının raporda hiç yer almadığının belirlendiği, uyuşturucu madde analizlerinde ideal olanının altın standart metod olan kromatografik tekniklerle karşılaştırma, eğer bu yapılamıyorsa benzer yöntemle çalışan analizörlerle karşılaştırma çalışmasının yapılması olduğu Demonstrasyon esnasında sentetik maddeleri içeren herhangi bir çalışma yapılmadığından hangi katalog numaralı kitle çalışmanın gerçekleştirildiği ve ihale teklifinin hangi kitle yapıldığı bilgisine ulaşılamadığı, 4- NSPI URN 4265 kodlu insertin ihale dosyasında sunulup sunulmadığı bilinmemekle birlikte, yeni nesil sentetik madde tespitine yarayan bu kitin orijinal kit insertlerinden alınan bilgilere göre hasta numunelerini inceleme amaçlı kullanılamayacağı, sadece araştırmaya destek amacıyla kullanılabileceği gözlenmektedir." yönünde hüküm kurularak, Kurul kararının iptal sağlanmıştır. (Danıştay 13. Dairesi'nin 07.10.2025 tarihli E:2025/1727, K:2025/2968 sayılı kararı) 

III- Sonuç ve Değerlendirme
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Kamu İhale Kurumu” başlıklı 53’ncü maddesinde; “…Kurum, görevlerinin yerine getirilmesinde resmi ve özel bütün kurum, kuruluş ve kişilerden belge, bilgi ve görüş isteyebilir. Belge, bilgi ve görüşlerin istenilen süre içinde verilmesi zorunludur...” Hükmü,
Kanunu’nun “Kuruma itirazen şikâyet başvurusu” başlıklı 56’ncı maddesinde “Kurum, gerekli gördüğü takdirde özel uzmanlık gerektiren teknik hususlarla ilgili olarak ihtisas sahibi kamu veya özel hukuk tüzel kişileri ile gerçek kişilerin görüşüne başvurabilir. Görüşüne başvurulan özel hukuk tüzel kişileri ile gerçek kişilere (8000) gösterge rakamının memur aylıklarına uygulanan aylık katsayısı ile çarpımı sonucu bulunacak tutarı geçmemek üzere Kurul tarafından belirlenen miktarda ödeme yapılır. Kamu görevlilerinin görüşüne başvurulması  halinde ise personele diğer mevzuatta yer  alan kısıtlamalara bağlı  olmaksızın (5000) gösterge rakamı esas alınmak suretiyle aynı esaslar çerçevesinde ödeme yapılır. Bu fıkra uyarınca yapılacak ödemeler damga vergisi hariç herhangi bir vergi ve kesintiye tabi tutulmaz...”  hükmü yer almaktadır.  

Teknolojinin hızla geliştiği günümüzde, Kamu İhale Kurumuna yapılan itirazen şikayet başvuruları kapsamında, işin bilimsel ve teknik gereklerine uygun şekilde değerlendirme yapılması için ihtisas sahibi kamu veya özel hukuk tüzel kişileri ile gerçek kişilerden görüş alınması kaçınılmaz gözükmektedir.  

Ancak somut olayda Kurul, “Sonuç Karşılığı Laboratuvar (Biyokimya) Hizmet Alımı İşi” kapsamındaki demonstrasyon işlemi için herhangi bir uzman görüşü almadan, işin bilimsel gereklerine uymayan bir karar vermiştir! Bu durum 4734 sayılı Kanun’un yukarıda belirttiğimiz hükümlerine de aykırı olmuştur. Keza yukarıda açıkladığımız nedenle de Danıştay, Kurul kararını hukuka aykırı bulmuştur. 

Gelinen noktada, teknoloji içerikli alımlarda, Kamu İhale Kurulu tarafından, işin uzmanı kuruluşlardan görüş alınmadan verilen kararların dava konusu yapılması, kaçınılmaz gözükmektedir. 23.12.2025

KILIÇ HUKUK VE DANIŞMANLIK OFİSİ

Daha fazla bilgi edinmek için iletişime geçiniz. 

Tel: 0 312 285 96 00- 0545 285 96 00