Yapım İş Deneyim Belgesinin Güncellemesinde Nelere Dikkat Edilmeli?
Özü:
Danıştay kararıyla, keşfindeki birim fiyatlar üzerinden ihale indirimi yapılmak suretiyle sözleşmeye bağlanan işlere ilişkin iş deneyim belgelerinin güncellenmesinde daha adil bir yaklaşım benimsenmiştir.
1. Danıştay Tarafından Karara Bağlanan Dava Konusu Olayın Gelişimi
…Belediyesi tarafından gerçekleştirilen 2025/557733 İKN’li yapım işi ihalesine katılan bir isteklinin sunduğu iş deneyim belgesi,
Kapaklı Organize Sanayi Bölgesi Müteşebbis Heyet Başkanlığı tarafından düzenlenmiştir.
Belgedeki işin;
olarak belirlenmiştir.
Ayrıca söz konusu iş;
İstekli tarafından sunulan iş deneyim belgesi; Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği m.49/1-a kapsamında güncellenmiş, ancak idare tarafından; 2022 yılında birim fiyatların yıl içerisinde üç kez güncellenmiş olması nedeniyle, keşif bedelinin 2022/3 birim fiyatları ile oluşturulduğu ve bu nedenle Haziran 2022 endeksinin esas alınması gerektiği gerekçesiyle belge tutarı yetersiz görülerek teklif değerlendirme dışı bırakılmıştır.
Bunun üzerine; istekli konuyu önce Kamu İhale Kurumuna taşımıştır. Kamu İhale kurulu tarafından Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği ile sınırlı incelenerek, başvuru reddedilmiştir. (Bk: Kamu İhale Kurulu’nun 30.07.2025 tarihli 2025/UY.II-1614 sayılı kararı)
Ancak istekli bu durumu İdari Yargıya taşımıştır. Danıştay, uyuşmazlık konusu olayı, ikincil mevzuattaki hususları da gözeterek, detaylı olarak incelemiştir.
2. İlgili Mevzuat
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun Temel İlkeler başlıklı 5’nci maddesi idarelerin eşit muamele, rekabet, kaynakların verimli kullanılması ilkesine göre ihale işlemlerini sonuçlandırması gerektiğini hükme bağlamıştır.
Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin maddesinin İş deneyim tutarının güncellenmesi başlıklı 49/1-a düzenlemesi; “İş deneyim tutarının güncellenmesi” başlıklı 49’uncu maddesinde “(1) İş deneyimini gösteren belgelerde yazılı tutarlar aşağıdaki şekilde güncellenir:
a) Keşfindeki birim fiyatlar üzerinden ihale indirimi yapılmak suretiyle sözleşmeye bağlanan işlere ilişkin iş deneyimini gösteren belgeler; sözleşme birim fiyatlarına esas alınan yıldan bir önceki yılın Aralık ayına ait endeksin, ilk ilan veya davet tarihinin içinde bulunduğu aydan bir önceki aya ait endekse oranlanması suretiyle bulunan katsayı üzerinden güncellenir.
b) 4734 sayılı Kanun kapsamında ihale edilmiş işlere ilişkin iş deneyimini gösteren belgeler, belgeye konu işin ihale tarihinin içinde bulunduğu aydan bir önceki aya ait endeksin, ilk ilan veya davet tarihinin içinde bulunduğu aydan bir önceki aya ait endekse oranlanması suretiyle bulunan katsayı üzerinden güncellenir.
c) (a) ve (b) bendi dışında kalan işlere ilişkin iş deneyimini gösteren belgeler, belgeye konu işin sözleşmesinin yapıldığı aydan bir önceki aya ait endeksin, ilk ilan veya davet tarihinin içinde bulunduğu aydan bir önceki aya ait endekse oranlanması suretiyle bulunan katsayı üzerinden güncellenir.
d) Alt yüklenici iş bitirme belgeleri, yüklenici ile alt yüklenici arasında imzalanan sözleşmenin tarihi esas alınarak güncellenir…” hükmündedir.
Yani Yönetmeliğe göre; keşfindeki birim fiyatlar üzerinden ihale indirimi yapılmak suretiyle sözleşmeye bağlanan işlere ilişkin iş deneyimi belgeleri, sözleşme birim fiyatlarına esas alınan yıldan bir önceki yılın Aralık ayı endeksine göre güncelleneceğine cevaz vermektedir.
Ancak Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi; inşaat birim fiyatlarının yılda birden fazla kez yayımlanabilmesi ve güncellenebilmesini hukuken mümkün hale getirilmiştir. (Bk. 02.06.2022 tarihli Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi Değişikliği)
3. Kamu İhale Kurulu ile Danıştay Arasındaki Yorum Farkı
Yönetmelik m.49/1-a hükmü; birim fiyatların yılda yalnızca bir kez ve yayımlandığı döneme göre güncellenebileceğini düzenlenmiştir.
Ancak Cumhurbaşkanlığı tarafından 2022 sonrası yapılan düzenlemeye göre; yıl içinde ara dönem birim fiyat listeleri yayımlanabilmektedir. Bu fiyatlar yayımlandıkları tarihe kadar oluşan enflasyon farkını da içermektedir.
Buna rağmen; güncelleme katsayısının paydasında sabit olarak “önceki yılın Aralık ayı endeksi”nin kullanılması; ara dönem birim fiyatlara zaten yansımış olan fiyat artışlarının, güncelleme katsayısı ile ikinci kez yansıtılmasına neden olacaktır.
Danıştay’a göre bu durum;
4. Danıştay’a Göre İş Deneyim Belgesi Nasıl Güncellenmeli?
Danıştay kararına göre ara dönem birim fiyatları esas alınarak sözleşmeye bağlanan işlerde, güncelleme formülünün başlangıç noktası; önceki yılın Aralık ayı endeksi değil, sözleşmeye esas alınan birim fiyatın yürürlüğe girdiği ayın endeksi olmalıdır.
Somut olayda; sözleşmeye esas birim fiyatlar Temmuz 2022 tarihi olduğuna göre, temel endeks Haziran 2022 olarak alınmalı ve iş deneyim belgesi bu endekse göre güncellenmelidir. (Bk. Danıştay 13. Dairesinin 19.01.2026 tarihli ve E: 2025/2841, K: 2026/135 sayılı kararı)
5. Danıştay’a Göre İhale Mevzuatı Değişikliği Nasıl Yapılmalı?
Danıştay kararına göre; Üst norm (CBK) ara dönem birim fiyat yayımlanmasına izin vermektedir. Alt norm (YİİUY m.49/1-a) hâlen sabit Aralık endeksini esas almaktadır.
Bu durum;
sonuçlarını doğurmaktadır.
Bu nedenle; YİİUY m.49/1-a hükmünün; “Sözleşmeye esas alınan birim fiyatların yürürlüğe girdiği ayın bir önceki ayına ait endeks” esas alınacak şekilde yeniden düzenlenmesi zorunludur.
6. Sonuç ve Değerlendirmemiz
Keşfindeki birim fiyatlar üzerinden ihale indirimi yapılmak suretiyle sözleşmeye bağlanan işlere ilişkin iş deneyim belgelerinin; 2022 sonrası ara dönem birim fiyat sistemi karşısında, Yönetmelik m.49/1-a hükmüne göre güncellenmesi, enflasyonun mükerrer yansıtılmasına yol açmakta, eşit muamele ve rekabet ilkelerini ihlal etmektedir.
Bu nedenle; iş deneyim belgelerinin güncellenmesinde sözleşmeye esas alınan birim fiyatların yürürlük tarihine göre baz endeks belirlenmeli, Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği m.49/1-a ivedilikle yeni sisteme uyumlu hale getirilmelidir. Aksi takdirde; iş deneyim belgelerinin yeterlik kriteri olarak kullanımı, ihale sisteminde yapay rekabet ve kapasite şişmesine yol açacaktır.
Danıştay kararının, yapım işleri kapsamındaki iş deneyim belgelerinin güncellenmesinde hem istekliler hem de kamu yararı açısından hakkaniyetli bir sonuç doğurduğunu değerlendiriyoruz. Ayrıca ihale mevzuatının iyileştirilerek, uygulama birliğinin sağlanmasının, hukuk devleti ilkesine uygun olacağı düşüncesindeyiz. 16.03.2026
Konuyla ilgili içerikler için aşağıdaki linkleri tıklayınız:
https://www.kilichukuk.org/Makale/etiket/is-deneyim-belgeleri
https://www.ihale.tv/video/is-deneyimini-gosteren-belgeler
https://www.kilicakademi.com.tr/Kitap/kamu-ihalelerinde-is-deneyimini-gosteren-belgeler
KILIÇ HUKUK VE DANIŞMANLIK OFİSİ
Daha fazla bilgi edinmek için iletişime geçiniz.
Tel: 0 312 285 96 00- 0545 285 96 00
E-mail: [email protected]
Mar
